اگر بخواهیم علت افزایش قیمت مسکن بعد از جنگ را شفاف و بدون حاشیه بگوییم، ترکیبی از افزایش شدید هزینههای ساخت، تورم عمومی و شوکهای واردشده به صنایع پایه مثل فولاد و پتروشیمی است. به همین دلیل، برخلاف انتظار، بازار مسکن ارزان نشد و حتی بلافاصله بعد از آتشبس وارد مسیر صعودی شد.
فهرست مطالب
بعد از جنگ، هزینه تولید مسکن به طور محسوسی بالا رفت. آسیب به زنجیره تامین فولاد و پتروشیمی، رشد قیمت نهادههای ساختمانی و تاثیر سریع نرخ ارز باعث شد قیمتهای پیشنهادی جهش کند.
البته که به گفته دبیر کانون انبوهسازان دیگر در کمتر شهری میتوان آپارتمان متری ۳۰ میلیون تومان پیدا کرد و حتی هزینه ساخت ساختمانهای سازهای، بدون در نظر گرفتن قیمت زمین، به بالای متری ۳۵ میلیون تومان رسیده است.
به همین ترتیب، در این مقاله از طلاین قرار است تحلیل کنیم که چرا مسکن بعد از جنگ گران شد، چه عواملی بیشترین نقش را داشتند و این روند چه پیامی برای خریداران و سرمایهگذاران دارد.
مهمترین دلیل گرانی مسکن پس از جنگ چیست؟
برای درک دقیق علت افزایش قیمت مسکن بعد از جنگ باید چند عامل اقتصادی را همزمان بررسی کرد. برخلاف تصور رایج، خود جنگ تنها عامل این افزایش قیمت نبود. در واقع جنگ بیشتر به عنوان یک محرک عمل کرد و روندی را که از قبل در اقتصاد و صنعت ساختمان شکل گرفته بود، سرعت داد.
افزایش هزینه ساخت، تورم عمومی در اقتصاد و وابستگی سریع قیمت مسکن به بازار ارز باعث شد بازار ملک بعد از آتش بس به سرعت واکنش نشان دهد و قیمتهای پیشنهادی رشد کند.
البته که همچنان بازار مسکن در رکود است که به دلایل رکود مسکن در مقاله چرا مسکن در رکود است پاسخ دادیم. در ادامه مهمترین عواملی را بررسی میکنیم که به افزایش قیمت مسکن پس از جنگ منجر شدند.
1. افزایش هزینههای ساخت و مصالح ساختمانی
یکی از مهمترین دلایل رشد قیمت مسکن، افزایش هزینههای تولید در صنعت ساختمان است. بخشی از این افزایش هزینه به آسیبهایی برمیگردد که به برخی صنایع مادر مانند فولاد و پتروشیمی وارد شده است. صنایعی که نقش مهمی در تامین مصالح ساختمانی دارند.
با افزایش قیمت این مواد اولیه، هزینه ساخت نیز بالا رفت. طبق برآوردهای فعالان صنعت ساختمان، هزینه ساخت ساختمانهای سازهای بدون در نظر گرفتن قیمت زمین به بیش از متری ۳۵ میلیون تومان رسیده است. طبیعی است که در چنین شرایطی سازندگان نمیتوانند واحدهای مسکونی را با قیمتهای پایینتر عرضه کنند.
2. تورم عمومی در اقتصاد
عامل مهم دیگر، تورم گستردهای است که در سالهای اخیر بخشهای مختلف اقتصاد را درگیر کرده است. تورم باعث افزایش قیمت مصالح، دستمزد نیروی کار، هزینه خدمات شهری و بسیاری از هزینههای جانبی ساختوساز شده است.
در چنین شرایطی، سازندگان و مالکان تمایل ندارند ملک خود را با قیمتهای پایینتر عرضه کنند. زیرا ارزش جایگزینی ساختمان افزایش یافته و ساخت یک واحد جدید هزینه بسیار بیشتری نسبت به گذشته دارد. به همین دلیل تورم عمومی یکی از عوامل کلیدی در رشد قیمت مسکن محسوب میشود. اگرچه توافق ایران و آمریکا میتواند بر قیمت مسکن نیز اثر بگذارد که در مقاله تاثیر توافق ایران و آمریکا بر قیمت مسکن به طور کامل به آن اشاره کردیم.
3. واکنش سریع بازار مسکن به نرخ ارز
یکی دیگر از تغییرات مهم در سالهای اخیر که میتوان به عنوان علت افزایش قیمت مسکن بعد از جنگ از آن یاد کرد، افزایش سرعت تاثیرپذیری بازار مسکن از بازارهای موازی مانند ارز است.
در گذشته ممکن بود قیمت مسکن در دورههای رکود چند سال ثابت بماند، اما از حدود سال ۱۳۹۷ به بعد این الگو تغییر کرده است. به گونهای که امروزه تغییرات نرخ ارز در مدت چند هفته یا چند ماه بر قیمت ملک اثر میگذارد.
به همین دلیل، تنشهای ارزی و نوسانات اقتصادی که پیش از جنگ نیز وجود داشت، زمینه افزایش قیمتها را فراهم کرده بود و پس از آتش بس این روند با سرعت بیشتری در بازار مسکن نمایان شد.
4. کاهش انگیزه بخش خصوصی برای ساخت مسکن
عامل دیگری که در بلندمدت بر افزایش قیمت مسکن اثر گذاشته، کاهش تمایل بخش خصوصی برای ساخت و ساز است. طی سالهای اخیر برخی سیاستها مانند محدودیتهای قیمتی، مالیاتها و مداخلات مختلف در بازار باعث شد بخشی از سازندگان فعالیت خود را کاهش دهند.
ضمن اینکه کاهش عرضه در کنار افزایش هزینههای ساخت باعث شده تعادل بازار به هم بخورد. در نتیجه وقتی تقاضا دوباره فعال میشود، قیمتها با سرعت بیشتری رشد میکنند و بازار وارد فاز افزایشی میشود.
سخن پایانی
در مجموع، علت افزایش قیمت مسکن بعد از جنگ را باید در ترکیب چند عامل اقتصادی جستجو کرد. عواملی که حتی پیش از شروع جنگ، روند افزایشی خود را آغاز کرده بودند. هزینه ساخت به دلیل آسیب به صنایع فولاد و پتروشیمی بالا رفت، تورم عمومی در سراسر اقتصاد سنگینی کرد و بازار مسکن نسبت به نوسانات نرخ ارز بسیار حساستر از گذشته شد. همین مجموعه شرایط باعث شد پس از آتش بس، به جای کاهش قیمتها، بازار مسکن دوباره وارد فاز صعودی شود.
اما برخلاف بازار مسکن، در قیمت طلای آب شده و سایر انواع طلا و سکه نیز شاهد کاهش قیمت بودیم. بدین ترتیب اگر قدرت خرید مسکن را ندارید اما نمیخواهید پول خود را به صورت ریال نگه دارید، طلاین در کنار شما عزیزان است. در طلاین میتوانید سرمایهگذاری امنی را در طلای آب شده در هر ساعت از شبانه روز تجربه کنید.
سوالات متداول
1. مهمترین دلیل گرانی مسکن پس از جنگ چیست؟
مهمترین دلیل، تورم عمومی و افزایش هزینه ساخت است. افزایش قیمت مصالح مخصوصا فولاد و محصولات پتروشیمی، بالا رفتن هزینههای جانبی ساخت و ساز و اثرپذیری سریع بازار مسکن از نرخ ارز باعث شد قیمتها بعد از جنگ کاهش پیدا نکنند و روند افزایشی داشته باشند.