نرخ تورم در سال 1403 طبق اعلام مرکز آمار ایران به ۳۲٫۵ درصد رسید. در حالی که این رقم در سال ۱۴۰۲ برابر با ۴۰٫۷ درصد بود. به این ترتیب، نرخ تورم سالانه ۸٫۲ واحد درصد کاهش یافت. اما این کاهش به معنای ارزان شدن کالاها و خدمات نبود. قیمت‌ها همچنان افزایش پیدا کردند، ولی سرعت رشد میانگین قیمت‌ها کمتر شد. بانک مرکزی نیز نرخ تورم منتهی به اسفند ۱۴۰۳ را ۳۵٫۸ درصد اعلام کرد. تفاوت این دو رقم به مرجع آماری و روش محاسبه مربوط است. در این مطلب از طلاین، روند ماهانه تورم، آمار سالانه مرکز آمار، تفاوت نرخ تورم در استان‌ها و تغییر قیمت گروه‌های خوراکی را مرور می‌کنیم.
فهرست مطالب
نمودار نرخ تورم در سال 1403
نمودار نرخ تورم در سال 1403 را می‌توانید در تصویر زیر مشاهده کنید:
جدول شاخص تورم بانک مرکزی در سال ۱۴۰۳
بانک مرکزی نرخ تورم منتهی به هر ماه را با مقایسه میانگین شاخص قیمت‌ها در یک دوره ۱۲ماهه با دوره مشابه سال قبل محاسبه می‌کند. جدول زیر نرخ تورم منتهی به ماه را در سال ۱۴۰۳ نشان می‌دهد.
| ماه | نرخ تورم منتهی به ماه |
| فروردین ۱۴۰۳ | ۴۵٫۲٪ |
| اردیبهشت ۱۴۰۳ | ۴۳٫۳٪ |
| خرداد ۱۴۰۳ | ۴۲٫۱٪ |
| تیر ۱۴۰۳ | ۴۱٫۲٪ |
| مرداد ۱۴۰۳ | ۴۰٫۲٪ |
| شهریور ۱۴۰۳ | ۳۹٫۰٪ |
| مهر ۱۴۰۳ | ۳۸٫۰٪ |
| آبان ۱۴۰۳ | ۳۷٫۳٪ |
| آذر ۱۴۰۳ | ۳۶٫۳٪ |
| دی ۱۴۰۳ | ۳۵٫۵٪ |
| بهمن ۱۴۰۳ | ۳۵٫۴٪ |
| اسفند ۱۴۰۳ | ۳۵٫۸٪ |
نرخ تورم سال 1403 بانک مرکزی از ۴۵٫۲ درصد در فروردین به ۳۵٫۸ درصد در اسفند رسید. این نرخ در بیشتر ماه‌های سال کاهش یافت، اما در اسفند نسبت به بهمن ۰٫۴ واحد درصد افزایش داشت. کمترین رقم ثبت‌شده در این جدول به بهمن اختصاص دارد.
روند نرخ تورم از فروردین تا خرداد ۱۴۰۳
در بهار ۱۴۰۳، نرخ تورم منتهی به ماه طبق داده‌های بانک مرکزی کاهش یافت و از ۴۵٫۲ درصد در فروردین به ۴۲٫۱ درصد در خرداد رسید. این ارقام تغییر میانگین قیمت‌ها در یک دوره ۱۲ماهه را توصیف می‌کنند و با تورم ماهانه تفاوت دارند.
نرخ تورم در فروردین ۱۴۰۳
نرخ تورم منتهی به فروردین ۱۴۰۳ به ۴۵٫۲ درصد رسید. این رقم بالاترین نرخ در میان ماه‌های سال در جدول بانک مرکزی است. در این شاخص، میانگین قیمت‌ها در ۱۲ ماه منتهی به فروردین با میانگین دوره ۱۲ماهه پیش از آن مقایسه می‌شود.
نرخ تورم در اردیبهشت ۱۴۰۳
در اردیبهشت، نرخ تورم منتهی به ماه، به ۴۳٫۳ درصد رسید؛ یعنی نسبت به فروردین ۱٫۹ واحد درصد کاهش یافت. با وجود این افت، هزینه تهیه کالاها و خدمات همچنان افزایش پیدا می‌کرد.
نرخ تورم در خرداد ۱۴۰۳
نرخ تورم منتهی به خرداد به ۴۲٫۱ درصد رسید و نسبت به اردیبهشت ۱٫۲ واحد درصد کاهش یافت. این شاخص طی سه ماه نخست سال ۳٫۱ واحد درصد پایین آمد. برای مقایسه این روند با دوره‌های طولانی‌تر، می‌توان داده‌های نرخ تورم در 5 سال گذشته را نیز کنار آمار سال ۱۴۰۳ قرار داد؛ به شرط آنکه ارقام از یک مرجع آماری و با روش یکسان انتخاب شوند.
روند نرخ تورم از تیر تا شهریور ۱۴۰۳
در تابستان نیز نرخ تورم منتهی به ماه، روند نزولی داشت. این نرخ در تیر ۴۱٫۲ درصد بود و در شهریور به ۳۹ درصد رسید. با این حال، پایین آمدن نرخ تورم به معنای بازگشت قیمت‌ها به سطح سال‌های قبل نبود.
نرخ تورم در تیر ۱۴۰۳
نرخ تورم منتهی به تیر ۱۴۰۳ برابر با ۴۱٫۲ درصد بود. این رقم نسبت به خرداد ۰٫۹ واحد درصد کاهش داشت. نرخ تورم سالانه تغییر میانگین قیمت‌ها در یک دوره ۱۲ماهه را می‌سنجد؛ در حالی که تورم ماهانه، تغییر شاخص قیمت نسبت به ماه قبل را محاسبه می‌کند.
نرخ تورم در مرداد ۱۴۰۳
در مرداد، نرخ تورم منتهی به ماه، به ۴۰٫۲ درصد رسید و نسبت به تیر یک واحد درصد کاهش یافت. این روند از کاهش تدریجی نرخ تورم سالانه در تابستان حکایت داشت. البته این شاخص به‌تنهایی میزان افزایش قیمت هر گروه کالایی را مشخص نمی‌کند.
نرخ تورم در شهریور ۱۴۰۳
نرخ تورم منتهی به شهریور به ۳۹ درصد رسید؛ یعنی نسبت به مرداد ۱٫۲ واحد درصد کاهش یافت. این نرخ در مقایسه با فروردین ۶٫۲ واحد درصد پایین‌تر بود. با این حال، خانوارها همچنان با سطح قیمت‌هایی روبه‌رو بودند که طی ماه‌ها و سال‌های گذشته افزایش یافته بود. برای مقایسه با سال‌های قبل، آمار نرخ تورم در سال 1401 نیز می‌تواند در کنار داده‌های سال ۱۴۰۳ قرار بگیرد.
روند نرخ تورم از مهر تا آذر ۱۴۰۳
در پاییز، نرخ تورم منتهی به ماه از ۳۸ درصد در مهر به ۳۶٫۳ درصد در آذر رسید. برای درک بهتر این روند باید میان نرخ تورم سالانه، ماهانه و نقطه‌به‌نقطه تفاوت قائل شد؛ زیرا هر شاخص دوره زمانی متفاوتی را پوشش می‌دهد.
نرخ تورم در مهر ۱۴۰۳
نرخ تورم منتهی به مهر ۱۴۰۳ به ۳۸ درصد رسید. این رقم نسبت به شهریور یک واحد درصد کاهش داشت. چون این شاخص دوره‌ای ۱۲ماهه را پوشش می‌دهد، نمی‌توان آن را معادل درصد افزایش قیمت‌ها فقط در مهر دانست.
نرخ تورم در آبان ۱۴۰۳
در آبان، نرخ تورم منتهی به ماه، به ۳۷٫۳ درصد رسید و نسبت به مهر ۰٫۷ واحد درصد کاهش یافت. این افت به معنای ارزان شدن سبد مصرفی خانوار نبود؛ بلکه میانگین رشد قیمت‌ها در دوره ۱۲ماهه کمتر شده بود.
نرخ تورم در آذر ۱۴۰۳
نرخ تورم منتهی به آذر به ۳۶٫۳ درصد رسید و نسبت به آبان یک واحد درصد کاهش یافت. این رقم در مقایسه با فروردین ۸٫۹ واحد درصد پایین‌تر بود. برای مقایسه روند دو سال متوالی، نرخ تورم در سال 1402 نیز باید در کنار آمار سال ۱۴۰۳ و با توجه به نوع شاخص و مرجع آماری خوانده شود.
روند نرخ تورم از دی تا اسفند ۱۴۰۳
در زمستان، نرخ تورم منتهی به ماه، ابتدا کاهش یافت و سپس در اسفند کمی افزایش پیدا کرد. این نرخ در دی ۳۵٫۵ درصد و در بهمن ۳۵٫۴ درصد بود؛ اما در اسفند به ۳۵٫۸ درصد رسید.
نرخ تورم در دی ۱۴۰۳
نرخ تورم منتهی به دی ۱۴۰۳ برابر با ۳۵٫۵ درصد بود. این رقم نسبت به آذر ۰٫۸ واحد درصد کاهش داشت. این شاخص میانگین تغییر قیمت‌ها در دوره ۱۲ماهه منتهی به دی را با دوره مشابه سال قبل مقایسه می‌کند.
نرخ تورم در بهمن ۱۴۰۳
در بهمن، نرخ تورم منتهی به ماه، به ۳۵٫۴ درصد رسید و نسبت به دی ۰٫۱ واحد درصد کاهش یافت. این رقم کمترین نرخ ثبت‌شده در جدول بانک مرکزی برای سال ۱۴۰۳ بود. با وجود افت نرخ تورم، قیمت‌ها به سطح سال قبل بازنگشتند.
نرخ تورم در اسفند ۱۴۰۳
نرخ تورم منتهی به اسفند به ۳۵٫۸ درصد رسید؛ یعنی ۰٫۴ واحد درصد بیشتر از بهمن. این افزایش، روند نزولی چندماهه را در آخرین ماه سال متوقف کرد. با این حال، نرخ اسفند نسبت به فروردین ۹٫۴ واحد درصد کمتر بود.
نرخ تورم اعلامی بانک مرکزی در سال ۱۴۰۳ چقدر بود؟
بانک مرکزی نرخ تورم منتهی به اسفند ۱۴۰۳ را ۳۵٫۸ درصد اعلام کرد. این نرخ در فروردین ۴۵٫۲ درصد بود و طی بیشتر ماه‌های سال کاهش یافت. کمترین رقم نیز در بهمن ثبت شد و به ۳۵٫۴ درصد رسید.
هنگام نقل آمار تورم باید نام مرجع آماری و نوع شاخص مشخص باشد. نرخ منتهی به ماه، تورم ماهانه و تورم نقطه‌به‌نقطه سه شاخص متفاوت‌اند و نمی‌توان آن‌ها را به جای یکدیگر به کار برد. هنگام مقایسه سال‌های مختلف نیز باید همین تفاوت‌ها را در نظر گرفت. برای پیگیری داده‌های دوره بعد، نرخ تورم در سال 1404 را می‌توان در محتوای مرتبط با آمار همان سال به کار برد.
نرخ تورم سال ۱۴۰۳ مرکز آمار ایران چقدر بود؟
نرخ تورم سال 1403 مرکز آمار ایران در اسفند ۱۴۰۳ به ۳۲٫۵ درصد رسید. این رقم در سال ۱۴۰۲ برابر با ۴۰٫۷ درصد بود؛ بنابراین نرخ تورم سالانه ۸٫۲ واحد درصد کاهش یافت. شاخص قیمت مصرف‌کننده در اسفند به ۳۱۵٫۷ رسید؛ تورم ماهانه ۳٫۳ درصد و تورم نقطه‌به‌نقطه ۳۷٫۱ درصد ثبت شد.
تورم ماهانه تغییر شاخص قیمت نسبت به ماه قبل را محاسبه می‌کند. تورم نقطه‌به‌نقطه تغییر قیمت‌ها نسبت به ماه مشابه سال قبل را می‌سنجد و نرخ تورم سالانه میانگین شاخص قیمت در ۱۲ ماه را با دوره مشابه سال قبل مقایسه می‌کند. به همین دلیل، نرخ تورم سالانه و تورم نقطه‌به‌نقطه در اسفند با هم برابر نبودند. برای مقایسه آمار سال‌های بعد، نرخ تورم در سال 1405 را می‌توان مورد بررسی قرار داد.
نرخ تورم کالاها و خدمات سالانه استان‌های مختلف ایران در سال ۱۴۰۳
بر اساس آمار مرکز آمار ایران، نرخ تورم سالانه کشور در سال ۱۴۰۳ به ۳۲٫۵ درصد رسید. با این حال، خانوارهای استان‌های مختلف افزایش یکسانی در هزینه کالاها و خدمات تجربه نکردند. نرخ تورم سالانه از ۲۵ درصد در سیستان و بلوچستان تا ۳۶٫۳ درصد در سمنان متغیر بود. در جدول زیر، نرخ تورم سالانه هر استان در سال ۱۴۰۳ را مشاهده می‌کنید.
| استان | نرخ تورم سالانه در ۱۴۰۳ |
| آذربایجان شرقی | ۳۰٫۵٪ |
| آذربایجان غربی | ۳۵٫۳٪ |
| اردبیل | ۳۴٫۵٪ |
| اصفهان | ۳۴٫۹٪ |
| البرز | ۳۱٫۷٪ |
| ایلام | ۳۵٫۱٪ |
| بوشهر | ۲۹٫۶٪ |
| تهران | ۳۲٫۵٪ |
| چهارمحال و بختیاری | ۲۹٫۸٪ |
| خراسان جنوبی | ۳۲٫۶٪ |
| خراسان رضوی | ۳۳٫۶٪ |
| خراسان شمالی | ۳۱٫۲٪ |
| خوزستان | ۳۲٫۵٪ |
| زنجان | ۲۹٫۹٪ |
| سمنان | ۳۶٫۳٪ |
| سیستان و بلوچستان | ۲۵٫۰٪ |
| فارس | ۳۳٫۳٪ |
| قزوین | ۳۳٫۶٪ |
| قم | ۳۲٫۳٪ |
| کردستان | ۳۳٫۱٪ |
| کرمان | ۳۳٫۷٪ |
| کرمانشاه | ۲۹٫۷٪ |
| کهگیلویه و بویراحمد | ۳۲٫۸٪ |
| گلستان | ۳۲٫۴٪ |
| گیلان | ۳۳٫۲٪ |
| لرستان | ۳۱٫۲٪ |
| مازندران | ۳۱٫۶٪ |
| مرکزی | ۳۲٫۴٪ |
| هرمزگان | ۳۲٫۹٪ |
| همدان | ۳۰٫۱٪ |
| یزد | ۳۰٫۱٪ |
| کل کشور | ۳۲٫۵٪ |
طبق آمار مرکز آمار ایران، سمنان با تورم سالانه ۳۶٫۳ درصد بیشترین نرخ را در میان استان‌های کشور ثبت کرد. پس از آن، آذربایجان غربی با ۳۵٫۳ درصد و ایلام با ۳۵٫۱ درصد قرار گرفتند. در سوی دیگر، سیستان و بلوچستان با نرخ ۲۵ درصد کمترین تورم سالانه را داشت. بوشهر با ۲۹٫۶ درصد و کرمانشاه با ۲۹٫۷ درصد نیز در میان استان‌های دارای نرخ تورم پایین‌تر قرار گرفتند.
این اختلاف‌ها به معنای کاهش قیمت‌ها در استان‌های دارای تورم کمتر نیست؛ بلکه میانگین افزایش قیمت کالاها و خدمات در این استان‌ها نسبت به دوره سالانه مبنا کمتر بوده است. برای قرار دادن این ارقام در چشم‌اندازی بلندمدت‌تر، می‌توان نرخ تورم در 50 سال گذشته را به کار برد. همچنین، نرخ تورم سالانه استان‌ها با تورم ماهانه و تورم نقطه‌به‌نقطه تفاوت دارد و نباید این شاخص‌ها را به جای یکدیگر به کار برد.
جدول نرخ سالانه اقلام خوراکی در سال ۱۴۰۳
تورم گروه‌های خوراکی در پایان سال یکسان نبود. طبق داده‌های منتشرشده از آمار اسفند ۱۴۰۳، تورم سالانه سبزیجات و حبوبات به ۵۲٫۱ درصد رسید. شیرینی‌جات نیز تورم سالانه ۳۳٫۵ درصدی داشتند و نرخ تورم میوه و خشکبار ۳۲٫۷ درصد بود. در مقابل، تورم سالانه روغن‌ها و چربی‌ها به ۶٫۸ درصد رسید.
| گروه خوراکی | نرخ تورم سالانه در اسفند ۱۴۰۳ |
| سبزیجات و حبوبات | ۵۲٫۱٪ |
| شیرینی‌جات | ۳۳٫۵٪ |
| میوه و خشکبار | ۳۲٫۷٪ |
| شیر، پنیر و تخم‌مرغ | ۲۰٫۳٪ |
| روغن‌ها و چربی‌ها | ۶٫۸٪ |
در میان گروه‌های این جدول، سبزیجات و حبوبات بیشترین نرخ تورم سالانه را ثبت کردند و روغن‌ها و چربی‌ها کمترین نرخ را داشتند. این ارقام تغییر قیمت‌ها را در طول یک سال تا پایان اسفند محاسبه می‌کند و افزایش قیمت‌ها را فقط در همان ماه نشان نمی‌دهند.
سخن پایانی
تورم ایران در سال 1403 در آمار مرکز آمار ایران با نرخ سالانه ۳۲٫۵ درصد ثبت شد؛ در حالی که بانک مرکزی نرخ تورم منتهی به اسفند را ۳۵٫۸ درصد اعلام کرد. هر دو مجموعه آمار در بیشتر ماه‌های سال روند کاهشی داشتند، هرچند طبق گزارش طلاین نرخ بانک مرکزی در آخرین ماه سال کمی افزایش یافت. کاهش نرخ تورم به معنی ارزان شدن کالاها و خدمات نیست، بلکه از کمتر شدن سرعت رشد میانگین قیمت‌ها خبر می‌دهد.
تورم بر قدرت خرید و تصمیم‌های مالی خانوارها اثر می‌گذارد. افرادی که به گزینه‌هایی مانند خرید طلای آب شده فکر می‌کنند، باید علاوه بر تورم، ریسک قیمت، نقدشوندگی و هزینه‌های خرید و فروش را نیز در نظر بگیرند. بدین منظور ما به شما پلتفرم آنلاین و حضوری خرید و فروش طلای آب طلاین را معرفی می‌کنیم.
سوالات متداول
1. بیشترین نرخ تورم در سال ۱۴۰۳ در چه ماهی ثبت شد؟
طبق جدول نرخ تورم منتهی به ماه بانک مرکزی، بیشترین رقم در فروردین ثبت شد و به ۴۵٫۲ درصد رسید. این شاخص با تورم ماهانه و تورم نقطه‌به‌نقطه تفاوت دارد.
2. کمترین نرخ تورم در سال ۱۴۰۳ در چه ماهی ثبت شد؟
کمترین نرخ تورم منتهی به ماه در جدول بانک مرکزی مربوط به بهمن ۱۴۰۳ بود و به ۳۵٫۴ درصد رسید.
3. کدام استان کمترین نرخ تورم در سال ۱۴۰۳ را داشت؟
برای معرفی قطعی استان دارای کمترین نرخ تورم سالانه، باید جدول کامل ۳۱ استان در گزارش سالانه مرکز آمار ایران بررسی شود. داده‌های ناقص برای تعیین رتبه نهایی کافی نیستند. اما بر اساس داده‌های موجود استان سیستان و بلوچستان با ۲۵درصد، کمترین نرخ تورم را به ثبت رسانده است.
4. کدام استان بیشترین نرخ تورم در سال ۱۴۰۳ را داشت؟
تعیین استان دارای بیشترین نرخ تورم سالانه نیز به جدول کامل استان‌ها نیاز دارد. بدون تأیید همه ردیف‌های جدول، نمی‌توان نام یک استان را به‌عنوان رتبه نخست اعلام کرد. اما بر اساس داده‌های موجود استان سمنان با نرخ تورم ۳۶/۳ درصد بیشترین نرخ را داشته است.