چرا قیمت دلار در زمان جنگ ایران و آمریکا پایین آمد؟ فشار نقدینگی، فروش اجباری داراییها، پیشخور شدن نگرانی جنگ، کند شدن جریان اطلاعات و کم شدن تقاضای قاچاق و سفته بازی از جمله دلایل عدم رشد دلار در زمان جنگ ایران و آمریکا بود.
فهرست مطالب
در ادامه با طلاین همراه باشید تا دلایل کاهش قیمت دلار در دوران جنگ تحمیلی آمریکا و اسرائیل علیه ایران را از دید کارشناسان بازارهای مالی بررسی کنیم.
جدول قیمت دلار در زمان جنگ ایران و آمریکا
| تاریخ شمسی | درصد تغییر | قیمت پایانی (به ریال) |
| 1404/12/09 | 0.6% افزایش | 1,663,600 |
| 1404/12/10 | 0.01% افزایش | 1,663,700 |
| 1404/12/11 | 0.02% کاهش | 1,663,400 |
| 1404/12/12 | 0.01% افزایش | 1,663,550 |
| 1404/12/13 | 0.01% افزایش | 1,663,700 |
| 1404/12/14 | 0.02% کاهش | 1,663,300 |
| 1404/12/15 | بدون تغییر | 1,663,300 |
| 1404/12/16 | 0.02% افزایش | 1,663,700 |
| 1404/12/17 | 0.01% کاهش | 1,663,500 |
| 1404/12/18 | بدون تغییر | 1,663,500 |
| 1404/12/19 | 0.01% افزایش | 1,663,700 |
| 1404/12/20 | 0.01% کاهش | 1,663,500 |
| 1404/12/21 | 0.01% افزایش | 1,663,600 |
| 1404/12/22 | بدون تغییر | 1,663,600 |
| 1404/12/23 | بدون تغییر | 1,663,600 |
| 1404/12/24 | 13.17% کاهش | 1,470,000 |
| 1404/12/25 | 2.3% کاهش | 1,437,000 |
| 1404/12/26 | 0.99% افزایش | 1,451,200 |
| 1404/12/27 | 7.77% افزایش | 1,563,900 |
| 1404/12/28 | 1.85% افزایش | 1,592,800 |
| 1405/01/03 | 0.31% کاهش | 1,587,800 |
| 1405/01/04 | 0.64% کاهش | 1,577,700 |
| 1405/01/05 | 0.03% کاهش | 1,577,300 |
| 1405/01/06 | 0.54% افزایش | 1,585,800 |
| 1405/01/07 | بدون تغییر | 1,585,800 |
| 1405/01/08 | بدون تغییر | 1,585,800 |
| 1405/01/09 | 0.01% کاهش | 1,585,600 |
| 1405/01/10 | 0.01% کاهش | 1,585,500 |
| 1405/01/11 | 0.02% افزایش | 1,585,750 |
| 1405/01/12 | بدون تغییر | 1,585,700 |
| 1405/01/13 | 0.01% کاهش | 1,585,600 |
| 1405/01/15 | 0.01% افزایش | 1,585,700 |
| 1405/01/16 | 1% کاهش | 1,570,000 |
| 1405/01/18 | 2.23% افزایش | 1,605,000 |
| 1405/01/19 | 3.99% کاهش | 1,543,400 |
دلایل ارزان شدن قیمت دلار در زمان جنگ ایران و آمریکا
در نگاه اول، خیلیها انتظار داشتند قیمت دلار در زمان جنگ ایران و آمریکا بالا برود. زیرا جنگ معمولا ریسک بازار را بیشتر میکند. اما جدول قیمتها نشان میدهد بازار مسیر سادهای نداشت. قیمت پایانی دلار در آغاز جنگ برابر با 166.360 تومان بود و در تاریخ 1404/12/25 به 147.7000 تومان رسید.
در نهایت نیز پس از ایجاد آتش بس در کانال 154.340 تومان قرار گرفت. بنابراین از آغاز تا انتهای جنگ شاهد این امر بودیم که قیمت دلار حتی از کانال 166 هزار تومان فراتر نرفت و روند کاهشی را در پیش گرفت. روند کاهشی که در برخی بازارهای دیگر مانند قیمت طلای آب شده نیز شاهد آن بودیم.
از همین رو برای پاسخ به سوال چرا قیمت دلار در زمان جنگ ایران و آمریکا پایین آمد باید چند عامل را کنار هم دید. بدین ترتیب میتوان گفت فشار نقدینگی، فروش اجباری داراییها، پیشخور شدن نگرانی جنگ، کند شدن جریان اطلاعات و کم شدن تقاضای قاچاق و سفته بازی، همزمان روی بازار اثر گذاشتند. در ادامه برخی از این موارد را توضیح خواهیم داد.
1. فشار نقدینگی و فروش اجباری داراییها
یکی از مهمترین دلایل افت دلار، نیاز فوری شرکتها و خانوادهها به پول نقد بود. در زمان جنگ فروش بسیاری از کسب و کارها کم شد. اما هزینههایی مثل حقوق، اجاره، مواد اولیه و خرجهای روزانه باقی ماند. در چنین شرایطی، افراد و شرکتها سراغ داراییهایی میروند که سریعتر فروخته میشوند. دلار و طلا هم معمولا جزو همین داراییها هستند.
2. پیشخور شدن انتظارات جنگی در بازار ارز
بازار ارز معمولا پیش از رخ دادن یک اتفاق بزرگ، به احتمال آن واکنش نشان میدهد. به این رفتار، انتظارات تورمی (Inflation Expectations) میگویند. یعنی معاملهگران فکر میکنند قیمتها در آینده بالا میرود و زودتر خرید میکنند. در دوران جنگ نیز ثبات ظاهری نشان میدهد بخشی از نگرانیها پیش از افت اصلی وارد قیمت شده بود.
وقتی جنگ شروع شد، خبر برای بازار کاملا تازه نبود. بسیاری از معاملهگران قبل از آن خرید کرده بودند. بعد از واقعی شدن خبر، بعضی از آنها فروشنده شدند و سود خود را برداشتند. همین رفتار باعث شد بازار به جای جهش تازه، وارد اصلاح شود. اصلاح بازار (Market Correction) یعنی قیمت بعد از رشد زیاد، پایین میآید تا به سطح منطقیتری برسد.
اما همانطور که پیش از این گفتیم، در دوران جنگ بازارهای مالی دیگر مانند طلا نیز روند کاهشی را در پیش گرفتند که دلایل مختلفی را داشت. اگر کنجکاو هستید که دلایل ارزان شدن طلا در دوران جنگ را بدانید توصیه میکنیم مقاله چرا طلا در زمان جنگ ایران و آمریکا ارزان شد را بخوانید.
3. اختلال اینترنت و کند شدن جریان اطلاعات
در روزهای شروع جنگ، اختلال اینترنت باعث شد جریان خبر و قیمت کند شود. در واقع بازار ارز به اطلاعات لحظهای نیاز دارد. زیرا معاملهگران با تغییر خبر، قیمت جهانی طلا، نرخهای بازار و رفتار صرافیهای آنلاین تصمیم میگیرند. وقتی این مسیر کند میشود، تصمیمها دقیق و سریع نیستند.
در این شرایط بخشی از معاملهگران خرد از بازار فاصله گرفتند. کانالهای قیمت دهی و مسیرهای خبررسانی هم با مشکل روبهرو شدند. وقتی اطلاعات دیر میرسد، هیجان خرید کم میشود و بعضی افراد ترجیح میدهند صبر کنند. همین صبر میتواند فشار خرید را کمتر کند.
4. انقباض تقاضای قاچاق و سفته بازی
یکی دیگر از دلایل افت نرخ دلار در زمان جنگ ایران و آمریکا، کم شدن تقاضای قاچاق و سفته بازی بود. تقاضای قاچاق یعنی بخشی از واردات غیرقانونی به ارز نیاز دارد، اما از مسیر رسمی ارز نمیگیرد. سفته بازی هم یعنی خرید دلار برای گرفتن سود از نوسان قیمت است.
در زمان جنگ، محدودیتهای امنیتی و عملیاتی بیشتر شد. مسیرهای زمینی و هوایی سختتر شدند، نظارتها بالا رفت و ریسک شناسایی افزایش پیدا کرد. وقتی قاچاق سختتر میشود، بخشی از تقاضای پنهان ارز هم کم میشود. از طرف دیگر، سفته بازها وقتی حس میکنند نقدشوندگی پایین آمده، عقب مینشینند. بدین ترتیب تاثیر جنگ بر قیمت دلار به صورت کاهشی بود.
5. فاصله نرخ آزاد از واقعیتهای اقتصادی
در این دوره، بازار آزاد همیشه نرخ آرام و تعادلی را نشان نمیدهد. نرخ تعادلی یعنی قیمتی که از عرضه و تقاضای واقعی به دست میآید. وقتی قیمت دلار از محدوده 166 هزار تومان به حدود 147 هزار تومان رسید، معلوم شد نرخهای بالاتر پشتوانه محکمی نداشتند. این کاهش سریع بیشتر شبیه تخلیه هیجان بازار بود.
در واقع اگر رشد و ماندگاری قیمت دلار فقط به نیاز واقعی واردکنندهها، تولیدکنندهها یا مسافران ربط داشت، افت سریع آن سختتر بود. اما وقتی بخشی از نرخ با شایعه و خرید سوداگرانه بالا میرود، با تغییر رفتار معاملهگران سریعتر پایین میآید.
6. تغییر همزمان سمت عرضه و تقاضا
قیمت دلار فقط با تقاضا تغییر نمیکند و سمت عرضه هم مهم است. بر مبنای آمار، حدود 69 درصد صادرات ایران در گروههایی مانند سوخت، پتروشیمی، فولاد و مواد معدنی متمرکز است و 57 درصد از این صادرات نیز از مسیر بنادر جنوبی انجام میشود. این موضوع نشان میدهد که تنشهای نظامی میتوانند از سمت عرضه نیز بر بازار ارز فشار وارد کنند، زیرا روند ارزآوری کشور با ریسک مواجه میشود.
در این میان، امارات نیز بهعنوان یکی از شرکای اصلی تجاری ایران در منطقه نقش مهمی در تجارت خارجی ایران (حدود 14 درصد) دارد و اختلال در این مسیر میتواند فشار بیشتری بر جریان ارزآوری کشور وارد کند.
سخن پایانی
در این مقاله از طلاین به پرسش چرا قیمت دلار در زمان جنگ ایران و آمریکا پایین آمد پاسخ دادیم.در واقع دانستیم که فشار نقدینگی، فروش اجباری، کاهش سفته بازی و کند شدن جریان خبر موجب کاهش قیمت شده است. دلار در زمان جنگ ایران و آمریکا نشان داد ترس همیشه باعث رشد نرخ نمیشود.
اما اگر هدفی بلندمدت برای حفظ ارزش سرمایه خود دارید، طلاین در کنار شما عزیزان است. در طلاین به عنوان پلتفرم خرید و فروش طلای آبشده می توانید سرمایهگذاری امنی را در هر ساعت از شبانه روز تجربه کنید.
سوالات متداول
1. چرا انتظار داشتیم قیمت دلار در جنگ افزایش یابد؟
چون در زمان جنگ، معمولا مردم و معاملهگران نگران آینده اقتصاد میشوند. این نگرانی میتواند تقاضا برای دلار را بالا ببرد، چون خیلیها دلار را دارایی امنتری میدانند. از طرف دیگر، جنگ ممکن است صادرات، ورود ارز و مسیرهای تجاری را هم محدود کند. به همین دلیل، انتظار طبیعی بازار این بود که قیمت دلار رشد کند.