رابطه نفت و طلا پس از تنش ایران و آمریکا به دلیل کاهش ریسک جنگ گسترده، افزایش عرضه نفت، حفظ تقاضا برای طلا و تغییر انتظارات درباره نرخ بهره آمریکا معکوس شد. نفت به تقاضای انرژی و رشد اقتصادی حساس است و با بسته شدن تنگه هرمز، قیمت نفت به دلیل اتکا به سهمیه تولید، کاهش عرضه در بازار جهانی و نرسیدن نفت به دست مصرف کننده افزایش یافت و طلا به دلیل کاهش کم نرخ بهره در این مدت، با کاهش قیمت روبرو شد.
فهرست مطالب
طلا و نفت به عنوان دو کالای کلیدی در اقتصاد جهانی در دو مسیر کاملا متفاوت حرکت میکنند و این مسیر همیشه ثابت نیست و هر کدام تحت تاثیر عوامل جداگانهای هستند. معمولا این رابطه به این بستگی دارد که بازار در هر مقطع زمانی روی چه ریسکی تمرکز کرده است.
در جنگ میان ایران و آمریکا در ماههای اخیر، ارزش نفت برنت افزایش پیدا کرده و برعکس، طلا در بازارهای جهانی با کاهش قیمت همراه بوده است. این موضوع در زمان آتش بس هم برقرار بود. یعنی در این زمان با کاهش قیمت نفت و افزایش قیمت طلای آب شده و سایر انواع طلا و سکه رو به رو بودیم.
با ما در این مقاله از سایت طلاین همراه باشید تا با تکیه بر نظر کارشناسان حوزه ارز و طلا، رابطه نفت و طلا را بعد از تنشهای بین ایران و آمریکا بررسی کرده و به این سوال که آیا بازارها وارد یک بحران تازه شدهاند؟ پاسخ دهیم. با ما همراه باشید.
چرا قیمت طلا و نفت برخلاف هم حرکت میکنند؟
کوتاهترین پاسخ به این سوال که رابطه نفت و طلا چگونه است، این است که طلا و نفت به محرکهای کاملا متفاوتی واکنش نشان میدهند. برای درک بهتر رفتار طلا و نفت در ادامه سعی میکنیم نظر کارشناسان در این زمینه را بررسی کنیم.
1. طلا از نااطمینانی سود میبرد
طلا دارایی امنی است که در شرایط نااطمینانی رشد میکند. در حالی که نفت به رشد اقتصادی و تقاضای انرژی وابسته است. طلا زمانی رشد میکند که سرمایهگذاران به دلیل تورم و کاهش ارزش پول، به دنبال امنیت و محافظت از داراییهای خود هستند. از طرف دیگر، قیمت نفت زمانی افزایش پیدا میکند که اقتصاد با سرعت بالا در حال رشد باشد.
2. نفت به رشد اقتصاد وابسته است
نفت یک دارایی ریسکی محسوب میشود و قیمت آن به طور مستقیم به وضعیت رشد اقتصادی وابسته است. وقتی اقتصاد جهانی رونق میگیرد، تقاضا برای انرژی افزایش پیدا میکند و قیمت نفت بالا میرود. اما زمانی که رشد اقتصادی کند میشود، تقاضا کاهش یافته و قیمت نفت افت میکند.
3. تفاوت ماهیت طلا و نفت
نفت به شدت به دنیای فیزیکی وابسته است. بدین معنی که نفت کالای مصرفی است و تحت تاثیر سهمیههای تولید قرار دارد. در نتیجه، حتی یک اختلال در خط لوله یا یک تنش ژئوپلیتیکی مانند آن چه که در تنگه هرمز اتفاق افتاد، میتواند عرضه آن را در عرض چند ساعت مختل کند.
اما در مقابل، طلا یک دارایی پولی است. یعنی مصرف نمیشود و نقش مستقیمی در فعالیت کارخانهها یا تولید انرژی ندارد. اما فارغ از وضعیت رابطه نفت و طلا، اگر میخواهید بدانید کدام گزینه برای سرمایهگذاری بهتر است، توصیه میکنیم مقاله مقایسه بازار نفت و طلا را بخوانید.
4. طلا پناهگاه سرمایهگذاران است
طلا بیشتر به عنوان یک دارایی ارزشمند و برای حفظ یا افزایش سرمایه شناخته میشود و سرمایهگذاران زمانی به سراغ آن میروند که دیگر مطمئن نیستند داراییهای مالی و پولهای رایج بتوانند قدرت خریدشان را حفظ کنند. به همین دلیل، طلا معمولا در شرایطی رشد میکند که نااطمینانی افزایش مییابد، تورم ماندگار میشود، ارزش ارزها کاهش پیدا میکند یا سیستم مالی دچار تنش میشود.
5. رشد طلا به ضرر نفت است
نکته مهم اینجا است که معمولا همین شرایط است که رشد اقتصادی را تهدید میکنند و در نتیجه به تقاضای نفت آسیب میزنند. بنابراین، عواملی که باعث رشد طلا میشوند، اغلب فشار نزولی بر نفت وارد میکنند و برعکس این اتفاق نیز ممکن است.
در پنج سال گذشته، همبستگی آماری طلا با نفت خام منفی ۰٫۰۳ بوده است. یعنی در واقع هیچ همبستگی مستقیمی میان آنها وجود ندارد. این موضوع نشان میدهد که رابطه معکوس طلا و نفت یک ویژگی ساختاری در اقتصاد است و صرفا به تنشهای شکل گرفته در تنگه هرمز میان ایران و آمریکا مربوط نمیشود.
رابطه طلا و نفت دقیقاً چیست؟
رابطه طلا و نفت که گاهی با عنوان “نسبت طلا به نفت” یا “همبستگی معکوس طلا و نفت” شناخته میشود، به تمایل این دو دارایی برای حرکت در جهت مخالف طی دورههای تنش اقتصادی یا بحرانهای ژئوپلیتیکی اشاره دارد.
طلا زمانی رشد میکند که سرمایهگذاران به دنبال امنیت و حفظ ارزش پول در برابر تورم هستند. از طرف دیگر قیمت نفت زمانی افزایش پیدا میکند که اقتصاد با سرعت بالا در حال رشد باشد. تفاوت این دو، امروزه بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد و درک آن میتواند نگاه شما به سرمایهگذاری و مدیریت سبد دارایی را کاملا تغییر دهد.
اگرچه در زمان جنگ ایران و آمریکا این رابطه کاملا برعکس شد و شاهد این امر بودیم که در زمان تنشهای مربوط به تنگه هرمز قیمت نفت افزایش پیدا کرده و قیمت جهانی اونس کاهش پیدا میکند. البته این رابطه همیشه قطعی نیست.
در برخی دورهها، هر دو دارایی میتوانند هم زمان رشد کنند. به خصوص در ابرچرخههای کالایی که تورم جهانی، محرک اصلی بازارها است. با این حال، این وضعیت معمولا کوتاهمدت است و پس از فروکشکردن شوک تورمی، بازار دوباره میان “دارایی رشد” و “دارایی امن” تفاوت قائل میشود. به طور مثال در جنگ ایران و آمریکا مشاهده کردیم که رابطه این دو کاملا برعکس است.
چرا در زمان جنگ با افزایش قیمت نفت طلا ارزان شد؟
همانطور که در بخش قبلی گفتیم، عوامل ژئوپلیتیکی یکی از دلایل تغییرات قیمت طلا و نفت محسوب میشوند. دلیل این که در زمان جنگ و با افزایش قیمت نفت، قیمت طلا پایین آمد، این بود که بسته شدن تنگه هرمز باعث افزایش قیمت نفت برنت شد.
این شوک قیمتی، باعث افزایش ترس از تورم شده و احتمال کاهش نرخ بهره را کمتر کرد. در نتیجه، شرایطی که معمولا به نفع طلا هستند از بین رفتند و قیمت طلا افت کرد. البته، کاهش قیمت طلا به معنای شکست آن نبود. در واقع نشان میداد شوک تورمی ناشی از نفت با یک بحران پولی، تفاوت اساسی دارد.
چه زمانی سرمایهگذاری در طلا مناسب است؟
سرمایهگذاری در طلا و نفت باید به درستی انجام شود. این دو دارایی ارزشمند قابل جایگزینی نیستند و اشتباه گرفتن نقش آنها یکی از پرهزینهترین اشتباهات سرمایهگذاری در بازار کالا است. سرمایهگذاری در طلا زمانی مناسب است که با تورم بالایی در اقتصاد رو به رو باشیم.
در این صورت، خرید طلا از ریشههای عمیقتر تورم یعنی کاهش ارزش پول، کسری بودجه و افت قدرت خرید محافظت میکند. به بیان ساده، وقتی ارزش پول کاهش مییابد و هزینههای زندگی افزایش پیدا میکند، طلا معمولاً ارزش خود را حفظ میکند و به همین دلیل بسیاری از سرمایهگذاران آن را ابزاری برای حفظ قدرت خرید در بلندمدت میدانند.
علاوه بر این، همبستگی طلا با بازار سهام پایین است و در دورههای بحران مالی معمولا زمانی رشد میکند که سایر داراییها در حال سقوط هستند و این نقشی است که نفت هرگز نمیتواند آن را ایفا کند.
چرا سرمایهگذاری روی طلا بهتر است؟
به طور کلی، طلا پوشش تورمی بهتری نسبت به نفت است. اگر کل چرخه “تورم تا رکود” را در نظر بگیرید، ممکن است نگهداری نفت در نهایت بازده چندانی نداشته باشد. اما طلا از سرمایه شما در برابر نوع عمیقتری از تورم مانند کاهش تدریجی ارزش پول بر اثر چاپ پول و کسری بودجه دولتها محافظت میکند.
این همان فرسایش آرام قدرت خرید است که شاید در کوتاهمدت چندان محسوس نباشد. اما در طول دههها اثر خود را نشان داده است. طلا طی قرنها توانسته قدرت خرید را حفظ کند. زیرا برخلاف پولهای رایج قابل چاپ یا بیارزش شدن نیست.
بانکهای مرکزی هم دقیقا به همین دلیل به طلا علاقه دارند. بین سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۴، میزان خرید خالص طلای بانکهای مرکزی سالانه از ۱۰۰۰ تن فراتر رفت. کشورهایی مانند چین، هند، لهستان و ترکیه از خریداران اصلی بودند و طلا را نه به عنوان یک معامله کوتاهمدت، بلکه بهعنوان ذخیره استراتژیک بلندمدت خریداری کردند.
بانکهای بزرگ جهانی همچون گلدمن ساکس، جی پی مورگان و مورگان استنلی نیز همچنان به آینده طلا خوشبین هستند. این سه بانک بزرگ همچنان معتقد هستند که عوامل بنیادی حمایت کننده از طلا در بلندمدت پابرجا خواهند ماند. اگرچه جی پی مورگان به تازگی پیشبینی خود را تغییر داده که در مقاله پیش بینی جی پی مورگان از قیمت طلا میتوانید آن را بخوانید.
چه زمانی سرمایهگذاری در نفت مناسب است؟
نفت معمولا در دورههایی رشد میکند که تورم، ناشی از اختلال عرضه انرژی رخ داده باشد. در این حالت، میتوان گفت که سرمایهگذاری روی نفت سود ده خواهد بود. ویژگی مهم نفت این است که یک دارایی بسیار چرخهای است و معمولا در رکودی که پس از افزایش نرخ بهره رخ میدهد، افت شدیدی را تجربه میکند. نفت بهعنوان “پوشش تورمی” در واقع یک دارایی وابسته به رشد اقتصادی و اختلالات عرضه است و اگر انرژی عامل رشد تورم نباشد، عملکرد بالایی نخواهد داشت.
چه عواملی بر قیمت طلا و نفت تاثیر گذار است؟
یک سری عوامل جهانی روی رابطه نفت و طلا اثر میگذارند. بهطور مثال، در طول جنگ میان ایران و آمریکا (پیش از اعلام آتش بس) بازارهای جهانی شاهد حرکت مخالف قیمت نفت و قیمت جهانی اونس طلا بودند. به طوری که هرگاه با افزایش قیمت نفت مواجه بودیم، طلا با کاهش قیمت همراه میشد.
نقش و سوگیری طلا و نفت، این دو ماده ارزشمند در دنیای اقتصاد امروز، همواره متفاوت بوده است. بنابراین، میتوان عوامل تاثیرگذار بر قیمت طلا و نفت را به شکل زیر دستهبندی کرد.
1. اثر دلار آمریکا روی رابطه نفت و طلا
نفت و طلا هر دو بر مبنای دلار قیمتگذاری میشوند. بنابراین، کاهش ارزش دلار معمولا به نفع هر دو است. اما رابطه طلا با دلار عمیقتر است. زیرا طلا در اصل پوششی در برابر افت ارزش دلار محسوب میشود. وقتی اعتماد به دلار به دلیل تورم، کسری بودجه یا سیاستهای پولی اشتباه کاهش پیدا میکند، طلا بیشترین منفعت را میبرد. نفت هم ممکن است رشد کند، اما در نهایت قیمت آن همچنان به عرضه و تقاضای انرژی وابسته است. بنابراین صرفا اعتماد به سیاستهای پولی که تعیین میشوند.
2. تاثیر سیاست پولی و نرخ بهره بر رابطه بین نفت و طلا
طلا به شدت به نرخ بهره واقعی یعنی نرخ بهره اسمی پس از کسر تورم حساس است. وقتی نرخ بهره واقعی کاهش پیدا میکند، هزینه نگهداری طلا کمتر میشود و جذابیت آن افزایش مییابد. این موضوع سالها یکی از مهمترین محرکهای رشد طلا بوده است.
جالب اینجا است که از سال ۲۰۲۲ به بعد، طلا حتی در شرایطی که نرخ بهره واقعی بالا مانده بود هم رشد کرد. زیرا خرید بانکهای مرکزی و تنشهای ژئوپلیتیکی از آن حمایت کردند. اما از طرف دیگر نفت بیشتر به انتظارات رشد اقتصادی واکنش نشان میدهد.
سیاستهای انقباضی تنها زمانی برای نفت اهمیت دارند که باعث کاهش تقاضا شوند. اما برای دانستن درباره تفاوت این نرخ بهرهها میتوانید مقاله تفاوت نرخ بهره اسمی و واقعی را بخوانید.
3. اثر شوکهای ژئوپلیتیکی بر رابطه نفت و طلا
اثر شوکهای ژئوپلیتیکی است که رابطه بین قیمت نفت و طلا را پیچیدهتر میکند. واقعیت این است که همه درگیریها باعث رشد طلا و افت نفت نمیشوند و نوع بحران هم اهمیت زیادی دارد. برای مثال، بسته شدن تنگه هرمز در اوایل سال ۲۰۲۶ باعث شد قیمت نفت برنت از ۷۲ دلار در پایان فوریه به ۱۱۸ دلار تا پایان سه ماهه اول برسد که بزرگترین جهش فصلی از سال ۱۹۸۸ تاکنون محسوب میشود.
اما همین شوک، ترس از تورم را افزایش داد و احتمال کاهش نرخ بهره را کمتر کرد. در نتیجه، شرایطی که معمولا به نفع طلا هستند از بین رفتند و قیمت طلا افت کرد. بنابراین کاهش قیمت طلا به معنای شکست آن نبود. در واقع نشان میداد شوک تورمی ناشی از نفت با یک بحران پولی، تفاوت اساسی دارد.
سخن پایانی
در این مقاله با رابطه قیمت جهانی نفت و طلا آشنا شدیم و عوامل موثر و محرک رابطه نفت و طلا را تحلیل و بررسی کردیم. دیدیم که رابطه قیمت نفت و طلا همواره در طول تاریخ بالعکس بوده است. زمانی که به دلایل مختلف از جمله عوامل ژئوپلیتیکی، قیمت نفت افزایش مییابد، قیمت طلا کاهش یافته و بالعکس با کاهش قیمت نفت، طلا قیمت بیشتری پیدا میکند.
در واقع، نیروی محرک طلا تورم و نااطمینانی است. اما، نیروی محرکه نفت، تقاضای انرژی و رشد اقتصادی استوار است. اما به طور کلی، طلا همواره ارزش خود را حفظ کرده است و جزو داراییهایی بوده که در تورم به حفظ ارزش پول و حتی افزایش سرمایه کمک کرده است.
ما در طلاین به عنوان پلتفرم آنلاین و حضوری خرید و فروش طلای آب شده محیطی کاربردی و امن را برای کاربران فراهم کردهایم تا در شرایط با تورم بالا، بتوانید با سرمایهگذاری در طلای آب شده ارزش پول خود را حفظ کنید.
سوالات متداول
1. چرا قیمت طلا و نفت اغلب در جهت مخالف حرکت میکنند؟
زیرا طلا دارایی امن و پولی است و در شرایط نااطمینانی رشد میکند. این در حالی است که نفت به رشد اقتصادی و تقاضای انرژی وابسته است. طلا زمانی رشد میکند که به دلیل تورم و کاهش ارزش پول، سرمایهگذاران به دنبال امنیت و محافظت از داراییهای خود هستند. از طرف دیگر قیمت نفت زمانی افزایش پیدا میکند که اقتصاد با سرعت بالا در حال رشد باشد.
2. رابطه معکوس طلا و نفت چه تاثیری بر استراتژی سرمایهگذاری دارد؟
این دو دارایی نقشهای متفاوتی در سبد سرمایهگذاری دارند. طلا بیشتر برای حفظ قدرت خرید و کاهش ریسک استفاده میشود، اما نفت ابزاری برای بهرهبردن از رشد اقتصادی است.
3. چه عواملی بر رابطه طلا و نفت اثر میگذارند؟
دلار آمریکا، سیاست پولی و نرخ بهره واقعی، انتظارات رشد اقتصادی و شوکهای ژئوپلیتیکی بر رابطه طلا و نفت اثرگذار هستند.
4. آیا طلا پوشش تورمی بهتری نسبت به نفت است؟
بله. طلا در برابر کاهش ارزش پول و تورم ساختاری عملکرد بهتری دارد. در حالی که نفت بیشتر به شوکهای عرضه انرژی واکنش نشان میدهد.
5. کاهش قیمت نفت چه تاثیری بر طلا دارد؟
تاثیر کاهش قیمت نفت بر طلا بدین صورت است که با کاهش قیمت نفت در پی رشد پایین اقتصادی، تمایل افراد به حفظ دارایی و خرید طلا افزایش پیدا کرده و ارزش طلا را بالا میبرد.
منبع: goldsilver.com