محمد باقرزاده، روزنامهنگار: اداره آمار کار آمریکا روز جمعه هفته پیش؛ ۱۶ مرداد ۱۴۰۵، گزارش اشتغال ماه جولای را منتشر کرد که نشاندهنده کاهش غیرمنتظره ۲۳ هزار شغل غیرکشاورزی بود؛ رقمی که در برابر پیشبینی حدود ۸۰ هزار شغل افزایش، شوک بهنسبت بزرگی به بازارها وارد کرد. این داده، همراه با بازنگری نزولی شدید ارقام ماههای می و ژوئن، احتمال افزایش نرخ بهره فدرال رزرو در نشست سپتامبر را بهشدت کاهش داد و قیمت اونس طلا را با رشد بیش از ۲ تا ۳ درصدی به بالاترین سطح هفتهفتهای نزدیک ۴۳۰۰ تا ۴۴۰۰ دلار رساند. در ایران نیز قیمت طلای ۱۸ عیار و سکه تحتتأثیر این جهش و نرخ دلار، روند صعودی در پیش گرفت. تحلیلگران اکنون به گزارش تورم CPI هفته آینده و وضعیت ژئوپلیتیک خاورمیانه چشم دوختهاند تا مسیر میانمدت طلا را مشخص کنند. بهعبارتی سادهتر، انتشار آمار تازه اشتغال و انتظار برای چندین گزارش آماری که در چند هفته آینده منتشر خواهد شد و همچنین وضعیت جنگ کنونی امریکا و ایران، حتما بازارهای مالی و بهخصوص آینده طلا را دستخوش تغییراتی خواهد کرد که در این گزارش و با توجه به تحلیلهای رسانههای معتبر دنیا و کارشناسان، به بررسی این تحلیلها میپردازیم.
فهرست مطالب
آمار اشتغال تازه آمریکا چه میگوید؟
گزارش اشتغال وضعیت آمریکا (Employment Situation) که هر ماه توسط اداره آمار کار وزارت کار آمریکا منتشر میشود، یکی از مهمترین شاخصهای اقتصادی جهان است. این گزارش شامل دو بخش اصلی است: دادههای بنگاهی که تعداد مشاغل غیرکشاورزی یا را اندازهگیری میکند و دادههای خانوار که نرخ بیکاری، نرخ مشارکت نیروی کار و جزئیات جمعیتی را ارائه میدهد. این آمار معمولاً در اولین جمعه هر ماه ساعت ۸:۳۰ صبح به وقت شرق آمریکا منتشر میشود و بهعنوان نشانگر سلامت اقتصاد و مسیر سیاست پولی فدرال رزرو عمل میکند. رشد قوی اشتغال معمولاً دلار را تقویت و احتمال افزایش نرخ بهره را بالا میبرد، درحالیکه ضعف آن برعکس عمل میکند.
اما نگاهی به آمار مهم گزارش تازه داشته باشید: در گزارش ژوئیه ۲۰۲۶ که روز ۷ اوت منتشر شد، اشتغال غیرکشاورزی بهطور غیرمنتظره ۲۳ هزار شغل کاهش یافت؛ درحالیکه اقتصاددانان نظرسنجی رویترز و دیگر نهادها پیشبینی افزایش حدود ۸۰ هزار شغل را داشتند.
ارقام ماههای قبل نیز بهشدت بازنگری نزولی شدند. در ماه مه از ۱۲۹ هزار به ۶۳ هزار و ژوئن از ۵۷ هزار به ۲۰ هزار کاهش یافت که مجموعاً ۱۰۳ هزار شغل کمتر از گزارشهای قبلی بود.
میانگین رشد ماهانه اشتغال در ۱۲ ماه گذشته به حدود ۳۴ هزار رسید. نرخ بیکاری از ۴٫۲ درصد به ۴٫۱ درصد کاهش یافت اما این کاهش عمدتاً ناشی از خروج ۲۶۴ هزار نفر از نیروی کار و افت نرخ مشارکت به ۶۱٫۴ درصد (پایینترین سطح در حدود ۵٫۵ سال گذشته) بود، نه افزایش واقعی اشتغال.
رشد دستمزد ساعتی نیز کند شد و به ۰٫۱ درصد ماهانه و ۳٫۲ درصد سالانه رسید. بخشهایی مانند آموزش دولتی محلی (کاهش ۵۰ هزار) و خردهفروشی آسیب دیدند، درحالیکه مراقبتهای بهداشتی همچنان رشد محدودی داشت.
علاوهبراین، کارشناسان رسانههای معتبر دنیا مانند رویترز، در تحلیل این گزارش جدید به مواردی اشاره کردهاند که در ادامه و بهطور خلاصه به این تحلیلها پرداخته میشود. این گزارش نشاندهنده تضعیف بازار کار پس از دورهای از نوسان است و سؤالهایی درباره پایداری اقتصاد آمریکا ایجاد کرده است.
گزارش بعدی اشتغال برای ماه اوت در روز جمعه ۴ سپتامبر ۲۰۲۶ منتشر خواهد شد. پیش از آن، گزارش شاخص قیمت مصرفکننده (CPI) ژوئیه در ۱۲ اوت و شاخص قیمت تولیدکننده (PPI) در ۱۳ اوت منتشر میشوند که میتوانند تصویر دقیقتری از تورم ارائه دهند.
تحلیلگران پیشبینی میکنند اگر روند تضعیف اشتغال ادامه یابد و تورم کنترل شود، فدرال رزرو ممکن است نرخ بهره را ثابت نگه دارد یا حتی به سمت تسهیل متمایل شود، اما دادههای تورمی قوی میتواند این انتظارات را تغییر دهد.
میانگین پیشبینیهای بلندمدت رشد اشتغال حدود ۱۵۰ هزار در سال ۲۰۲۷ است، اما ریسکهای نزولی افزایش یافته است. اما این توضیحات دقیقا به چه معناست و چه تاثیری بر قیمت انس جهانی طلا خواهد گذاشت؟ در ادامه بیشتر به این پرسش میپردازیم.
آثار آمار جدید بر انس جهانی طلا
میدانیم که بهطور سنتی با کاهش انتظارات نرخ بهره و تضعیف دلار، قیمت انس جهانی طلا صعود میکند. گزارش ضعیف اشتغال ژوئیه دقیقاً این سناریو را رقم زد. بلافاصله پس از انتشار، قیمت اسپات طلا بیش از ۲ تا ۳ درصد جهش کرد و به بالاترین سطح از اواسط ژوئن رسید.
معاملات آتی نیز رشد مشابهی نشان دادند و طلا عملکرد هفتگی فوقالعادهای را به ثبت رساند. به عبارتی سادهتر، پس از انتشار این گزارش، دلار تضعیف شد، بازده اوراق خزانه کاهش یافت و احتمال افزایش نرخ بهره در سپتامبر از حدود ۵۷ درصد به زیر ۴۴ درصد سقوط کرد. البته نیاز به یادآوری است که این درصدها و احتمالات براساس دیگر گزارشها و حوادث روزهای آینده، دچار تغییر و تحولات هم میشود.
درباره آثار میانمدت این گزارش هم کارشناسان میگویند که این داده حمایت قوی برای طلا ایجاد کرده است. کارشناسانی معتقدند که اگر گزارشهای تورمی هفته آینده CPI و PPI نیز نرم باشند، احتمال ثابت ماندن نرخها یا حتی بحث کاهش در آینده افزایش مییابد و طلا میتواند به سمت ۴۵۰۰ دلار حرکت کند. علاوهبراین، خریدهای بانکهای مرکزی، بهویژه چین که اخیراً افزایش ذخایر قابلتوجهی داشته، نیز حمایت ساختاری فراهم میکند.
موضوع مهم دیگر هم، ریسکهای ژئوپلیتیک در تنگه هرمز و خاورمیانه است که خود بحثی مفصل با تحلیلهای متفاوت است. با این حال و با تمام این تفاسیر، همیشه در این بازار و چنین دادههای امکان تغییر جهت هم وجود دارد و برخی تحلیلگران رسانههای معتبر دنیا میگویند که اگر دادههای تورمی قوی یا بهبود ناگهانی اشتغال رخ دهد، ممکن است فشار نزولی موقت ایجاد شود. اما در بلندمدت، با توجه به سطوح بالای بدهی جهانی، بیثباتی ژئوپلیتیک و تقاضا برای داراییهای امن، بسیاری از تحلیلگران همچنان طلا را در مسیر صعودی میبینند، هرچند فاصله آن با اوج تاریخی هنوز قابلتوجه است. با این توضیحات اما سراغ ایران برویم و نگاهی به احتمالات درباره آینده قیمت طلا داشته باشیم.
سرنوشت طلا در ایران پس از آمار اشتغال آمریکا
میدانیم که قیمت طلا و سکه در ایران عمدتاً تابع دو عامل کلیدی است: یکی قیمت جهانی انس طلا و دیگری هم نرخ دلار در بازار آزاد. عوامل داخلی مانند تورم، نقدینگی، تحریمها، انتظارات تورمی و سیاستهای ارزی نیز نقش مهمی دارند، اما شوکهای جهانی مانند گزارش اشتغال آمریکا از طریق کانال انس و انتظارات دلار تأثیرگذارند.
گزارش تازه آمار اشتغال امریکا، با جهش انس جهانی، فشار صعودی مستقیم بر قیمتهای داخلی وارد کرد. در روزهای پس از انتشار (شنبه ۱۷ مرداد ۱۴۰۵)، قیمت طلای ۱۸ عیار به محدوده ۱۸٫۸ تا بیش از ۱۹ میلیون تومان رسید و سکه امامی نیز در کانال ۱۸۸ تا ۱۹۰ میلیون تومان معامله شد؛ با افزایش چند میلیون تومانی نسبت به روزهای قبل. مثقال طلا و آبشده نیز رشد مشابهی داشتند.
پس در یک جمعبندی خلاصه، تأثیر گزارش آمریکا بر بازار ایران غیرمستقیم اما معنادار است: جهش انس میتواند حتی در صورت ثبات نسبی دلار، قیمتها را بالا ببرد. بااینحال، نوسانات دلار (که در زمان تنظیم این گزارش در محدوده ۱۸۵ هزار تومان است) و عوامل داخلی مانند عرضه و تقاضا، حباب سکه و سیاستهای بانک مرکزی اغلب غالبترند.
تحلیل آینده قیمت طلای آب شده و سایر انواع عیار طلا و سکه بر اساس این گزارش نشان میدهد که اگر انس جهانی حمایت خود را حفظ کند و دلار تحتفشار انتظارات تورمی یا تحریمها بماند، روند صعودی کوتاهمدت محتمل است. اما هرگونه تثبیت دلار یا اصلاح انس میتواند اصلاح قیمتهای داخلی را به دنبال داشته باشد. کارشناسان میگویند سرمایهگذاران ایرانی باید به ترکیب این عوامل توجه کنند؛ زیرا همبستگی کامل نیست و بازار داخلی گاهی با تأخیر یا بیشواکنشی عمل میکند.
طلا در ایران به کجا میرود؟
ایران شرایط اقتصادی خاصی دارد که طلا را برای بسیاری از مردم، بهویژه طبقه متوسط، به پناهگاه اصلی سرمایه تبدیل کرده است. تورم مزمن بالا، کاهش ارزش ریال در برابر ارزهای خارجی، تحریمهای بینالمللی طولانیمدت، محدودیتهای بانکی و آثار تنشهای ژئوپلیتیک (از جمله درگیریهای اخیر مرتبط با خاورمیانه) باعث شده سرمایهگذاران به طلا و سکه بهعنوان دارایی فیزیکی و قابل حفظ ارزش روی بیاورند.
طلا نقدشوندگی بالا دارد، در برابر تورم محافظت میکند و برخلاف سپردههای بانکی یا سهام، کمتر تحتتأثیر سیاستهای ناگهانی قرار میگیرد. برای طبقه متوسط که دسترسی محدودی به بازارهای خارجی یا ابزارهای پوشش ریسک دارند، خرید طلای آبشده، سکه یا حتی زیورآلات راهی برای حفظ قدرت خرید در برابر کاهش ارزش پول ملی است.
این روند تا زمانی که عوامل بنیادی مانند تورم دورقمی یا بالاتر، کسری بودجه و محدودیتهای ارزی ادامه داشته باشد، پایدار خواهد ماند. طلا همچنان پناهگاه اصلی باقی میماند، مگر آنکه اصلاحات ساختاری عمیق در اقتصاد، کاهش پایدار تورم، بهبود روابط بینالمللی و ایجاد گزینههای سرمایهگذاری جذابتر (مانند بازار سرمایه شفاف یا ابزارهای ارزی قانونی) رخ دهد.
بااینحال، ریسکهایی مانند حباب قیمتی در سکهها، نوسانات شدید کوتاهمدت و هزینههای نگهداری وجود دارد. در کوتاهمدت، حمایت از سوی انس جهانی پس از گزارش اشتغال میتواند قیمتها را بالا نگه دارد، اما در میانمدت، مسیر طلا در ایران بیش از هر چیز به سیاستهای داخلی و وضعیت دلار بستگی دارد.
سرمایهگذاران باید با احتیاط و تنوعبخشی عمل کنند، زیرا هیچ داراییای برای همیشه بدون ریسک نیست. در مجموع، گزارش اشتغال آمریکا باد موافقی برای طلای جهانی و بهتبع آن بازار ایران ایجاد کرده است.