قیمت دلار در سال 1389 چقدر بود؟ میانگین قیمت دلار آزاد در سال 1389 حدود 1060 تومان بوده است. این سال را میتوان یکی از دورههای نسبتاً با ثبات بازار ارز ایران دانست. در این سال، قیمت دلار روندی صعودی با نوسانهای محدود را تجربه کرد و توانست جایگاه خود را در کانال هزار تومان تثبیت کند.
فهرست مطالب
سال 1389 از این جهت اهمیت دارد که بسیاری از کارشناسان آن را مقدمهای برای تحولات بزرگتر بازار ارز در سالهای بعد میدانند. سالی که در آن دلار وارد کانال هزار تومان شد و جایگاه سه رقمی خود را برای همیشه ترک کرد.
افزایش فاصله میان نرخ رسمی و بازار آزاد، رشد تقاضا برای ارز و برخی تغییرات در شرایط اقتصادی کشور از جمله عواملی بودند که بر روند قیمت دلار در این سال اثر گذاشتند و روند شکلگیری تحولات ارزی سالهای بعد را رقم زدند و بر روی بازارهای مالی دیگر مانند قیمت طلای آب شده نیز تاثیر گذاشتند. پس تا پایان این مطلب همراه طلاین باشید تا با بازار ارز در این سال سرنوشتساز آشنا شویم.
جدول قیمت دلار در سال 1389
| ماه | میانگین نرخ دلار (تومان) | درصد تغییر نسبت به ماه قبل |
| فروردین ۱۳۸۹ | 1004 | – |
| اردیبهشت ۱۳۸۹ | 1024 | ۱.۹۹٪ رشد |
| خرداد ۱۳۸۹ | 1046 | ۲.۱۵٪ رشد |
| تیر ۱۳۸۹ | 1047 | ۰.۱۰٪ رشد |
| مرداد ۱۳۸۹ | 1054 | ۰.۶۷٪ رشد |
| شهریور ۱۳۸۹ | 1055 | ۰.۰۹٪ رشد |
| مهر ۱۳۸۹ | 1092 | ۳.۵۱٪ رشد |
| آبان ۱۳۸۹ | 1069 | ۲.۱۱٪ کاهش |
| آذر ۱۳۸۹ | 1062 | ۰.۶۵٪ کاهش |
| دی ۱۳۸۹ | 1082 | ۱.۸۸٪ رشد |
| بهمن ۱۳۸۹ | 1092 | ۰.۹۲٪ رشد |
| اسفند ۱۳۸۹ | 1108 | ۱.۴۷٪ رشد |
تحلیل فصلی بازار ارز سال 1389
بازار ارز در سال 1389 با ثبات نسبی شروع شد. بیشترین جهش در مهرماه رخ داد و باعث شد سه ماهه سوم سال بالاترین رشد فصلی را ثبت کند. روند کلی بازار ارز صعودی بود. اما دورههایی ثبات و اصلاح جزئی نیز دیده شد. در مجموع روند قیمت دلار بعد از انقلاب نشان میدهد که در سال 1389 تقریبا ثبات نسبی در بازار دلار حاکم بوده است. در ادامه بازار ارز را در بازههای سهماهه بررسی میکنیم:
| سهماهه | ماهها | میانگین نرخ دلار به تومان | درصد تغییر نسبت به سهماهه قبل |
| سهماهه اول | فروردین – خرداد | ۱۰۲۵ | (مبنای شروع سال) |
| سهماهه دوم | تیر – شهریور | ۱۰۵۲ | ۲.۶٪ افزایش |
| سهماهه سوم | مهر – آذر | ۱۰۷۴ | ۲.۰۹٪ افزایش |
| سهماهه چهارم | دی – اسفند | ۱۰۹۴ | ۱.۸٪ افزایش |
روند قیمت دلار در بهار سال 1389
در این فصل، نرخ دلار نسبتاً پایدار و در محدوده حدود ۹۸۰ تا ۱۰۴۰ تومان نوسان داشت. دلار در برخی نقاط به ۹۸۰ تومان رسید. اما عمدتاً حدود ۱۰۰۰ تا ۱۰۴۰ تومان معامله میشد. عوامل اقتصادی مؤثر بر روند قیمت دلار در این فصل شامل موارد زیر است:
- افزایش قیمت جهانی نفت (متوسط سبد اوپک از حدود ۸۳ به ۷۷.۵ دلار در کل سال) که درآمد ارزی کشور را تقویت کرد و فشار بر بازار ارز را کاهش داد.
- ادامه سیاستهای حمایتی و تسهیلات بانکی که تقاضای کل را افزایش داد. اما تورم را نیز تحت تاثیر قرار داد.
- در کل، بهار دورهای نسبتاً آرام برای بازار ارز محسوب میشد.
روند قیمت دلار در تابستان سال 1389
در تابستان سال 1389 نرخ دلار در محدوده ۱۰۴۰ تا ۱۰۷۰ تومان با نوسانات محدود قرار داشت. عوامل اقتصادی مؤثر بر روند این نوسانات عبارتند از:
- تولید صنعتی و صادرات غیرنفتی رشد یافت.
- تحرک بخش ساختمان و افزایش تسهیلات بانکی که تقاضا را بالا برد.
- درآمدهای بالاتر نفتی تزریق ارز به بازار را ممکن ساخت و از افزایش شدید نرخ جلوگیری کرد.
- تابستان نیز دورهای با ثبات نسبی بود. هرچند نشانههای اولیه تورم و فشارهای قیمتی از حذف تدریجی یارانهها کم کم بر اقتصاد ظاهر شد.
روند قیمت دلار در پاییز سال 1389
این فصل نقطهی عطف بازار ارز در سال ۱۳۸۹ بود. تفاوت نرخ رسمی و آزاد دلار افزایش یافت (در مهر حدود ۵۰ تومان) و بازار تحت فشار قرار گرفت. حذف یارانه انرژی از اواخر آذر اجرا شد. این اتفاق منجر به افزایش قیمت حاملهای انرژی، نان و کالاهای اساسی شد. عوامل اقتصادی مؤثر بر روند افزایش قیمت دلار در پاییز عبارتند از:
- اجرای قانون هدفمندی یارانهها در 27 آذر سال 1389 در دستور کار قرار گرفت و در 28 آذر به مرحله اجرا رسید. این اتفاق منجر به افزایش قیمت بنزین، گازوئیل، گاز، آب، برق و نان شد که تورم را تشدید کرد و انتظارات تورمی را بالا برد. این سیاست مهمترین رویداد اقتصادی سال بود و به صورت مستقیم بر هزینهها و تقاضای ارز تأثیر گذاشت. بدین ترتیب شاهد تاثیر افزایش قیمت بنزین بر طلا و دلار بودیم.
- افزایش تورم و گرانی کالاها که تقاضای دلار به عنوان پناهگاه را تقویت کرد.
- درآمدهای نفتی ادامه داشت اما با چالشهای اولیه مدیریت نقدینگی همراه بود.
- پاییز شروع افزایش تدریجی فشار بر بازار آزاد ارز بود.
روند قیمت دلار در زمستان سال 1389
نرخ دلار در پایان سال به حدود ۱۱۲۰ تومان رسید. تفاوت نرخ رسمی و آزاد به حدود ۲۶۹ تومان افزایش یافت. عوامل اقتصادی مؤثر بر قیمت دلار در زمستان عبارتند از:
- ادامه اجرای هدفمندی یارانهها و شوک قیمتی ناشی از آن که تورم را بالا برد و ارزش ریال را تحت فشار قرار داد.
- رشد اقتصادی مثبت کل سال (حدود ۳ تا ۵.۸ درصد) که در برخی بخشها به دلیل تورم و هزینههای بالاتر انرژی با رکود نسبی همراه شد.
- افزایش نقدینگی و تسهیلات بانکی که در کنار تورم، تقاضای ارز را تقویت کرد.
- درآمدهای نفتی بالاتر که تا حدی جبران کننده بود. اما نتوانست کاملاً از افزایش تفاوت نرخ رسمی و آزاد جلوگیری کند.
چه عواملی در سال 1389 بر روند قیمت دلار اثر گذاشت؟
قیمت دلار در سال 1389 تحتتأثیر چند عامل مهم اقتصادی و سیاسی بود که زمینهساز افزایش فاصله میان نرخ رسمی و بازار آزاد شدند. بسیاری از اقتصاددانان، سال ۱۳۸۹ را آغاز دورهای میدانند که بعدها به شوک ارزی سالهای ۱۳۹۰ و ۱۳۹۱ منتهی شد.
۱. تشدید تحریمهای بینالمللی
در سال 1389، اقتصاد ایران برای سومین سال پیدرپی درگیر رکودی سنگین بود و این دوره به یکی از طولانیترین مقاطع افت در فعالیتهای تولیدی، بازرگانی و خدماتی از دهه شصت تا اواخر دهه هشتاد تبدیل شد. این وضعیت یکی از عوامل مهمی بود که بر افزایش فشار و نوسان در نرخ دلار تأثیر گذاشت.
۲. افزایش شکاف میان نرخ رسمی و بازار آزاد
گزارشهای بانک مرکزی نشان میدهد که از سالهای قبل روند فاصله گرفتن نرخ رسمی و آزاد آغاز شده بود. اما در سال 1389 این شکاف به شکل محسوسی افزایش یافت. در پایان سال 1389 اختلاف نرخ رسمی و آزاد دلار به حدود ۲۶۹ تومان رسید که نشانه افزایش تقاضا در بازار آزاد و کاهش کارایی سیاستهای ارزی بود.
۳. سیاستهای ارزی بانک مرکزی
در آن دوره بانک مرکزی همچنان نرخ ارز را بهصورت شناور مدیریت شده کنترل میکرد. با وجود درآمدهای نفتی، قیمت رسمی دلار بهتدریج افزایش یافت. اما نرخ بازار آزاد با سرعت بیشتری رشد کرد. همین موضوع زمینه بازگشت تدریجی اقتصاد ایران به نظام چند نرخی ارز را فراهم کرد.
۴. اجرای قانون هدفمندی یارانهها
هدفمندی یارانهها در سال 1389، نگرانیهایی درباره افزایش تورم و رشد نقدینگی ایجاد کرد. در نتیجه بخشی از سرمایهها برای حفظ ارزش داراییها به سمت بازار ارز حرکت کردند و تقاضا برای دلار افزایش یافت. هرچند این عامل به تنهایی علت رشد دلار نبود، اما بر انتظارات تورمی اثر گذاشت.
۵. رشد نقدینگی و تورم داخلی
اقتصاد ایران در آن سالها با رشد حجم پول و نقدینگی مواجه بود. زمانی که نقدینگی سریعتر از رشد تولید افزایش پیدا میکند، فشار بر بازار داراییها از جمله ارز بیشتر میشود. بسیاری از تحلیلگران، رشد نقدینگی را یکی از عوامل زمینهای افزایش نرخ ارز در اواخر دهه ۱۳۸۰ میدانند.
۶. انتظارات بازار ارز
با افزایش نگرانیها درباره آینده اقتصاد، تحریمها و تورم، تقاضا برای دلار افزایش یافت. بسیاری از فعالان اقتصادی و خانوارها برای حفظ ارزش سرمایه خود به خرید ارز روی آوردند و این موضوع فشار بیشتری بر بازار آزاد وارد کرد.
سخن پایانی
در این مقاله از طلان به پرسش قیمت دلار در سال 1389 چقدر بود؟ پاسخ دادیم و دانستیم که میانگین قیمت دلار در این سال، 1060 تومان بود. طلاین به عنوان پلتفرم آنلاین و حضوری خرید طلای آب شده و فروش آن همواره با تکیه بر تحلیل دادهمحور، تصویر دقیقتر و شفافتری از بازار ارز در اختیار مخاطبان خود قرار میدهد تا با تکیه بر آن بتوانند به صورت شفاف و امن به سرمایهگذاری در زمینه خرید طلای آب شده بپردازند.
سوالات متداول
1. قیمت دلار در سال 1389 چقدر بوده است؟
میانگین قیمت دلار در سال 1389 حدود ۱۰۶۰ تومان بوده است.
2. بیشترین قیمت دلار در سال 1389 در چه تاریخی بوده است؟
بالاترین قیمت دلار در سال 1389 مربوط به ۱۰ اسفندماه و برابر با ۱۱۴۰ تومان بوده است.
3. کمترین قیمت دلار در سال 1389 در چه تاریخی بوده است؟
پایینترین قیمت دلار در سال ۱۳۸۹ مربوط به ۱۶ فروردینماه و برابر با ۱۰۰۰ تومان بوده است.