مقایسه بازدهی بازارها در سال 1403 نشان می‌دهد که قیمت طلا با حدود ۱۴۸ درصد، سکه ۱۴۹ درصد و نقره با ۱۴۰ درصد افزایش همراه بود. در دسته دوم بازدهی بازارهای مالی دلار با افزایش حدود ۵۸ درصدی ، بازار مسکن با رشد تقریبی ۳۴ درصدی ، بیت کوین با حدود ۲۸ درصد افزایش ، شاخص بورس با حدود ۲۱ درصد و بازار خودرو با افزایش نسبی ۱۳ درصدی همراه بود.
فهرست مطالب
در زمینه سپرده‌های بانکی اما تعیین میزان بازدهی به عواملی چون میزان سپرده و مدت زمان آن بستگی دارد. به طور مثال در سپرده بلند مدت یک ساله در سال ۱۴۰۳ سود رسمی بانکی ۲۰.۵ درصد محاسبه شد. همان‌طور که می‌بینید میزان سودآوری این دارایی‌ها یکسان نبوده است. در این مطلب از طلاین، عملکرد بازارهای مختلف را با تکیه بر داده‌های قیمتی و محاسبات عددی مقایسه می‌کنیم تا مشخص شود کدام دارایی در سال ۱۴۰۳ سود بیشتری داشته است.
نمودار بازارهای مالی در سال 1403
در تصویر زیر می‌توانید میزان رشد بازارهای مالی در سال 1403 را بخوانید:
مقایسه بازدهی بازارها در سال 1403 در یک نگاه
طلا و سکه در سال ۱۴۰۳ بیشترین رشد قیمت را در میان چند بازار اصلی سرمایه‌گذاری ثبت کردند. دلار و نقره نیز افزایش قابل‌توجهی داشتند. در مقابل، بورس و سپرده بانکی مسیر متفاوتی را طی کردند. جدول زیر، بازدهی بازارهای مختلف را بر اساس قیمت ابتدا و انتهای سال و داده‌های ارائه‌شده تنظیم می‌کند.
| بازار | قیمت ابتدا و انتهای سال ۱۴۰۳ | بازدهی تقریبی |
| سکه تمام | ۳۶ میلیون و ۳۰ هزار به ۸۹ میلیون و ۹۱۰ هزار تومان | ۱۴۹٫۵٪ |
| طلای ۱۸ عیار | ۳ میلیون و ۲۶۲ هزار و ۶۰۰ به ۸ میلیون و ۱۰۹ هزار و ۴۰۰ تومان | ۱۴۸٫۶٪ |
| نقره ۹۹۹ | ۴۹ هزار و ۶۰ به ۱۱۸ هزار و ۱۰۰ تومان | ۱۴۰٫۷٪ |
| دلار آزاد | ۶۱ هزار و ۸۱۰ به ۹۷ هزار و ۷۸۰ تومان | ۵۸٫۲٪ |
| بیت‌کوین | ۶۷٬۹۱۳ به ۸۶٬۸۵۴ دلار | ۲۷٫۹٪ |
| شاخص کل بورس | ۲٬۲۳۶٬۳۴۹ به ۲٬۷۰۹٬۶۷۷ واحد | ۲۱٫۲٪ |
| مسکن تهران | میانگین ۷۰ میلیون در سال ۱۴۰۲ به ۹۴ میلیون تومان در سال ۱۴۰۳ برای هر مترمربع | ۳۴٫۳٪ |
| خودروهای داخلی | برآورد رشد متوسط قیمت | حدود ۱۳٪ |
| سپرده بانکی یک‌ساله | نرخ سود اسمی سالانه | ۲۰٫۵٪ |
در تفسیر جدول باید به تفاوت مبنای محاسبه توجه کرد. بازدهی طلا، سکه، نقره، دلار، بیت‌کوین و شاخص بورس از تغییر مقدار ابتدا و انتهای دوره به دست می‌آید. رقم مسکن از مقایسه میانگین قیمت در دو سال محاسبه شده است. سود سپرده بانکی نیز نرخ اسمی سالانه است و رشد قیمت یک دارایی محسوب نمی‌شود. رقم خودرو هم برآورد متوسط رشد قیمت است.
این ارقام هزینه خریدوفروش، مالیات، کارمزد و تورم را از سود کسر نمی‌کنند؛ بنابراین، بازدهی اسمی بازارها با سود خالص سرمایه‌گذار تفاوت دارد.
بازدهی طلا در سال 1403
طلا در سال ۱۴۰۳ یکی از پربازده‌ترین دارایی‌های بازار ایران بود. قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار از ۳ میلیون و ۲۶۲ هزار و ۶۰۰ تومان در ابتدای سال به ۸ میلیون و ۱۰۹ هزار و ۴۰۰ تومان در پایان سال رسید. به این ترتیب، قیمت هر گرم طلا حدود ۴ میلیون و ۸۴۷ هزار تومان افزایش یافت و بازدهی آن به حدود ۱۴۸٫۶ درصد رسید. این میزان از رشد در قیمت طلای آب شده نیز مشاهده شد.
بازدهی سکه در سال 1403
سکه در سال ۱۴۰۳ رشد چشمگیری را تجربه کرد. قیمت سکه از ۳۶ میلیون و ۳۰ هزار تومان در ابتدای سال به ۸۹ میلیون و ۹۱۰ هزار تومان در پایان سال رسید. بر این اساس، قیمت آن حدود ۵۳ میلیون و ۸۸۰ هزار تومان افزایش یافت و بازدهی به حدود ۱۴۹٫۵ درصد رسید.
افزایش نرخ دلار و رشد بهای جهانی طلا از عوامل اصلی رشد قیمت سکه بودند. در کنار این عوامل، تقاضای سرمایه‌گذاران و تغییرات حباب سکه نیز بر قیمت بازار اثر گذاشتند.
سکه در مقایسه با طلای ۱۸ عیار بازدهی اندکی بالاتر داشت. بااین‌حال، برای انتخاب میان این دو دارایی باید اختلاف قیمت خریدوفروش و حباب سکه را هم در نظر گرفت. بالا بودن حباب می‌تواند ریسک خرید را افزایش دهد. زیرا با کاهش آن، قیمت سکه ممکن است حتی بدون افت شدید بهای طلا پایین بیاید.
بازدهی دلار در سال 1403
دلار در سال ۱۴۰۳ از ۶۱ هزار و ۸۱۰ تومان در ابتدای سال به ۹۷ هزار و ۷۸۰ تومان در پایان سال رسید. به این ترتیب، قیمت هر دلار ۳۵ هزار و ۹۷۰ تومان افزایش یافت و بازدهی آن به حدود ۵۸٫۲ درصد رسید.
تورم داخلی، تحولات سیاسی و روابط خارجی از عوامل مؤثر بر روند قیمت دلار بودند. تقاضا برای واردات و انتظارات فعالان اقتصادی درباره آینده نرخ ارز نیز بر قیمت آن اثر گذاشتند.
با وجود این رشد، بازدهی دلار از طلا و سکه کمتر بود. تفاوت در عوامل قیمت‌گذاری، علت اصلی این اختلاف است. قیمت طلا در ایران هم از نرخ دلار و هم از بهای جهانی اونس تأثیر می‌گیرد، اما ارزش دلار در بازار داخلی بیشتر تحت تأثیر شرایط عرضه و تقاضای ارز قرار دارد.
بازدهی نقره در سال 1403
نقره در سال ۱۴۰۳ رشد قابل‌توجهی داشت و بازدهی آن به طلا و سکه نزدیک شد. قیمت هر گرم نقره ۹۹۹ از ۴۹ هزار و ۶۰ تومان در ابتدای سال به ۱۱۸ هزار و ۱۰۰ تومان در پایان سال رسید. به این ترتیب، قیمت هر گرم نقره ۶۹ هزار و ۴۰ تومان افزایش یافت و بازدهی آن به حدود ۱۴۰٫۷ درصد رسید. رشدی که در بازدهی بازارها در سال 1402 نیز مشاهده شد.
بازدهی مسکن در سال 1403
میانگین قیمت هر مترمربع مسکن در تهران از حدود ۷۰ میلیون تومان در سال ۱۴۰۲ به ۹۴ میلیون تومان در سال ۱۴۰۳ رسید. این تغییر معادل رشد تقریبی ۳۴٫۳ درصدی است. رقمی که از بازدهی طلا و سکه در همین دوره کمتر بود.
افزایش هزینه ساخت، گرانی زمین و تورم عمومی از عوامل رشد قیمت مسکن بودند. در مقابل، کاهش قدرت خرید خانوارها و رکود معاملات، تقاضای مؤثر را محدود کرد. به همین دلیل، افزایش قیمت‌ها لزوماً به معنای رونق خریدوفروش نبود. بازدهی بازارها در 5 سال گذشته نشان می‌دهد که رشد مسکن از طلا و سکه و برخی بازارهای مالی دیگر کمتر بوده است.
بازدهی ارز دیجیتال در سال 1403
بیت‌کوین در دوره مبنای این مقاله از ۶۷ هزار و ۹۱۳ دلار به ۸۶ هزار و ۸۵۴ دلار رسید و حدود ۲۷٫۹ درصد رشد کرد. این بازدهی از رشد طلا، سکه و نقره کمتر بود. برای سرمایه‌گذاران ایرانی، تغییر نرخ دلار نیز بر بازدهی رمز‌ارزها به تومان اثر می‌گذارد.اگرچه این میزان از رشد تقریبا در بازدهی بازارها در سال 1404 نیز مشاهده شد.
بازدهی بورس در سال 1403
بورس تهران در سال ۱۴۰۳ رشد کرد، اما بازدهی آن از طلا، سکه و نقره کمتر بود. شاخص کل بورس از ۲ میلیون و ۲۳۶ هزار و ۳۴۹ واحد در ابتدای سال به ۲ میلیون و ۷۰۹ هزار و ۶۷۷ واحد در پایان سال رسید. این تغییر، رشد حدود ۲۱٫۲ درصدی شاخص کل را نشان می‌دهد.
چند عامل بر عملکرد بورس اثر گذاشتند. نرخ ارز، وضعیت سودآوری شرکت‌ها، سیاست‌های اقتصادی و تصمیم‌های مرتبط با صنایع بورسی از عوامل مهم بودند. تغییرات نرخ بهره نیز بر جذابیت سهام در مقایسه با سپرده‌های بانکی اثر گذاشت. در دوره‌هایی که ریسک‌های سیاسی افزایش یافتند، احتیاط سرمایه‌گذاران بیشتر شد و بازار با فشار فروش روبه‌رو شد.
البته رشد شاخص کل به معنای سود یکسان برای همه سهامداران نیست. بازدهی هر سهم به قیمت خرید، زمان فروش و عملکرد شرکت ارتباط دارد. برخی سهم‌ها از شاخص کل بهتر عمل کردند و برخی دیگر بازدهی کمتری داشتند یا با افت قیمت مواجه شدند. برای مقایسه بورس با سایر دارایی‌ها، باید تفاوت شاخص کل و بازدهی سبد واقعی سهام را در نظر گرفت.
در بررسی روندهای بلندمدت، بازدهی بازارها در سال 1401 نیز می‌تواند به مقایسه عملکرد بورس با سایر بازارها در سال‌های مختلف کمک کند. برای چنین مقایسه‌ای، باید بازدهی هر بازار را با دوره زمانی یکسان محاسبه کرد و اثر سود نقدی سهام را نیز در صورت استفاده از شاخص مناسب در نظر گرفت.
بازدهی خودرو در سال 1403
بازار خودرو در سال ۱۴۰۳ افزایش قیمت را تجربه کرد؛ اما رشد آن از طلا و سکه کمتر بود. بر اساس برآورد اولیه این مقاله، میانگین قیمت خودروهای داخلی حدود ۱۳ درصد افزایش یافت. این رقم یک برآورد کلی از تغییر قیمت خودروهاست و بازدهی تمام مدل‌ها را نشان نمی‌دهد.
قیمت خودرو در ایران از چند عامل اثر می‌گیرد. نرخ ارز بر هزینه واردات قطعات و مواد اولیه تأثیر دارد. میزان تولید خودروسازان، عرضه خودرو به بازار، هزینه‌های تولید و سیاست‌های فروش نیز در تعیین قیمت نقش دارند. تغییرات قیمت کارخانه و بازار آزاد هم همیشه هم‌زمان و به یک اندازه اتفاق نمی‌افتند.
خودرو با طلا و دلار تفاوت مهمی دارد. خودرو علاوه بر امکان افزایش قیمت، هزینه نگهداری، بیمه، تعمیرات و افت ارزش ناشی از کارکرد را به همراه دارد. از طرف دیگر، قیمت مدل‌های مختلف ممکن است تغییرات متفاوتی داشته باشد.
بازدهی بازارها در سال 1405 را می‌توان در بخش‌های مرتبط با مقایسه عملکرد بازارها در سال‌های مختلف به کار برد. البته برای ارزیابی بازدهی خودرو، بهتر است قیمت یک مدل مشخص در دو تاریخ یکسان مبنا قرار بگیرد؛ زیرا میانگین کلی بازار ممکن است تفاوت‌های میان خودروهای داخلی را پنهان کند.
بازدهی سپرده بانکی در سال 1403
سپرده بانکی در سال ۱۴۰۳ سود مشخص‌تری نسبت به بازارهایی مانند طلا، دلار و ارز دیجیتال داشت. نرخ سود اسمی سپرده‌های یک‌ساله در چارچوب مصوبات بانکی، ۲۰٫۵ درصد بود. این سود به سپرده‌گذار امکان می‌داد بازدهی از پیش تعیین‌شده‌ای دریافت کند؛ البته شرایط پرداخت سود و امکان برداشت زودتر از موعد به قرارداد بانک بستگی داشت.
مهم‌ترین مزیت سپرده بانکی، پیش‌بینی‌پذیری سود آن است. سپرده‌گذار در طول دوره قرارداد، نرخ سود مشخصی دریافت می‌کند و برخلاف سرمایه‌گذاری در سهام یا رمز ارز ، با نوسان روزانه قیمت دارایی خود روبه‌رو نیست. در مقابل، سود سپرده از ابتدا محدود است و با افزایش شدید قیمت دارایی‌هایی مانند طلا، امکان کسب بازدهی بالاتر را از دست می‌دهد.
نکته مهم، تفاوت سود اسمی و سود واقعی است. اگر نرخ تورم از نرخ سود سپرده بیشتر باشد، قدرت خرید اصل پول و سود دریافتی کاهش پیدا می‌کند. برای نمونه، سود اسمی ۲۰٫۵ درصد به معنای افزایش همین میزان در قدرت خرید سپرده‌گذار نیست؛ محاسبه بازدهی واقعی به نرخ تورم همان دوره نیاز دارد.
کدام بازار در سال 1403 بیشترین سود را داشته است؟
مقایسه بازارها در سال 1403 نشان می‌دهد که سکه تمام با بازدهی حدود ۱۴۹٫۵ درصدی در صدر جدول قرار گرفت. طلای ۱۸ عیار با رشد ۱۴۸٫۶ درصدی و نقره ۹۹۹ با بازدهی ۱۴۰٫۷ درصدی در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند. این ارقام نشان می‌دهند که فلزات گران‌بها در سال ۱۴۰۳ عملکرد بهتری از دلار، بورس و سپرده بانکی داشتند.
در مقایسه بازدهی بازارها، باید تفاوت میان سود اسمی و سود واقعی را نیز در نظر گرفت. هزینه خریدوفروش، مالیات، کارمزد و تورم می‌توانند سود نهایی را تغییر دهند. همچنین، رشد گذشته قیمت تضمینی برای تکرار همان بازدهی در سال‌های بعد نیست.
برای شناخت روندهای آینده، مانند بازدهی بازارها در سال 1404 می‌تواند به مقایسه عملکرد بازارها در دوره بعد کمک کند؛ به شرط آن‌که داده‌های واقعی همان سال و بازه زمانی یکسان مبنای محاسبه قرار بگیرند. در پایان لازم به ذکر است که اگر قصد سرمایه‌گذاری در بازار طلای آب شده را دارید همواره می‌توانید از طریق پلتفرم طلاین اقدام کنید. طلاین بستری امن و آسان برای سرمایه‌گذاری در اختیار شما قرار می‌دهد. معاملات در طلاین معاف از مالیات و با کمترین کارمزد انجام می‌شود.
سوالات متداول
۱. کدام بازار کمترین سود را در سال ۱۴۰۳ داشته است؟
سپرده بانکی یک‌ساله با سود اسمی ۲۰٫۵ درصد، بازدهی کمتری از طلا، سکه، نقره، دلار و بیت‌کوین داشت.
۲. پربازده‌ترین بازار سرمایه‌گذاری در سال ۱۴۰۳ کدام بود؟
سکه تمام با بازدهی تقریبی ۱۴۹٫۵ درصد در رتبه نخست قرار گرفت. طلای ۱۸ عیار و نقره نیز بازدهی نزدیک به آن داشتند. این ارقام بازدهی اسمی را نشان می‌دهند و هزینه معاملات از آن‌ها کسر نشده است.
