چرا نقره از طلا ارزانتر است؟ زیرا نقره نسبت به طلا بیشتر استخراج میشود، نقش پولی ضعیفتری دارد و بیشتر تحت تاثیر تقاضای صنعتی است. همچنین کمیاب بودن طلا، نیاز به هزینه بیشتر برای استخراج، تفاضای بالاتر و نقدشوندگی بهتر از دیگر دلایل گرانتر بودن ارزش ذاتی طلا نسبت به نقره است.
فهرست مطالب
به بیان دیگر در پاسخ به اینکه چرا طلا از نقره با ارزشتر است باید گفت که چون طلا کمیابتر، ذخیرهپذیرتر و پناهگاه امنتری برای سرمایهگذاران و بانکهای مرکزی محسوب میشود.
شاید در نگاه اول این تفاوت قیمت چنین تصوری را به دنبال بیاورد که نقره کمارزشتر است. اما باید گفت که واقعیت بازار جهانی چیز دیگری میگوید. در این مقاله از طلاین که با رویکرد تحلیلی و بر پایه دادههای معتبر بینالمللی تهیه شده، قدم به قدم دلایل اقتصادی این اختلاف قیمت را بررسی میکنیم تا روشن شود چرا نقره در مقایسه با طلا ارزان است. در ادامه با ماه همراه باشید.
9 دلیل ارزانتر بودن نقره نسبت به طلا
اگر بخواهیم واقعبینانه و اقتصادی پاسخ بدهیم که چرا نقره ارزان است باید هم طرف عرضه (این فلز چقدر و با چه هزینهای وارد بازار میشود)، هم طرف تقاضا را (چه کسانی میخرند و با چه انگیزهای) و هم نقش مالی (هر کدام در ذهن بازار و نهادهای بزرگ چه نقشی را ایفا میکنند) را ببینیم. نقره و طلا هر دو فلز گرانبها هستند، اما دقیقا به دلایل زیر به یک شکل گران بها نیستند. همین تفاوت نقش، اختلاف قیمت طلای آب شده و سایر انواع طلا و سکه را با نقره میسازد.
1. کمیاب بودن طلا نسبت به نقره
اولین و بنیادیترین تفاوت، کمیابی است. طلا به مراتب کمتر از نقره یافت میشود و همین باعث میشود عرضه بالقوه آن محدودتر باشد. فراوانی طلا حدود 0.004 واحد در میلیون و نقره حدود 0.075 واحد در میلیون است.
به بیان سادهتر باید گفت که نقره حدود 19 برابر بیشتر یافت میشود. در اقتصاد، وقتی یک کالا ذاتا کمیابتر باشد، حتی قبل از اینکه سراغ کاربردها و سرمایهگذاری برویم، حق کمیابی میگیرد. لذا طلا به خاطر کمیابی بیشتر، از همان ابتدا گرانتر قیمتگذاری میشود.
2. تفاوت در شیوه استخراج
طلا اغلب با عملیات هدفمندتر و پرهزینهتر استخراج میشود و همین مورد کف هزینهای بالاتری برای طلا نسبت به نقره ایجاد میکند. البته برای استخراج طلا روشهای متعددی وجود دارد. به عنوان مثال میتوان به استخراج طلا از رودخانه اشاره کرد.
3. تفاوت در میزان تقاضا
نقره در صنعت کاربرد زیادی دارد. در واقع از الکترونیک و پنلهای خورشیدی گرفته تا باتریها و تجهیزات پزشکی همگی نیازمند به کار گیری نقره در اجزای خود هستند. اما نکته کلیدی این است که خریداران صنعتی در بیشتر موارد سرمایهگذار نیستند.
آنها برای تولید میخرند و حساسیت قیمتی بالایی دارند. یعنی اگر قیمت نقره بیش از حد بالا برود، صنعت دنبال کاهش مصرف، جایگزینسازی یا بهینهسازی میرود و تمایل ندارد هر قیمتی بپردازد.
اما طلا بیشتر با منطق حفظ ارزش، ذخیرهسازی ثروت و سرمایهگذاری خریداری میشود. این نوع تقاضا کمتر شبیه خرید مواد اولیه است و بیشتر شبیه خرید یک دارایی امن است. بنابراین در زمانهایی حتی با قیمتهای بالا هم تقویت میشود.
از طرفی تقاضای صنعتی نقره، همزمان که تقاضا ایجاد میکند، یک سقف رفتاری هم میسازد. زیرا صنعت نمیخواهد هزینهها از کنترل خارج شود. همچنین باید بدانید که اگر به اندازه مشخصی طلا و نقره داشته باشیم، طلا به دلیل چگالی بیشتر، ارزش بالاتری دارد.
4. تفاوت در چرخههای اقتصادی
وقتی اقتصاد جهانی رونق میگیرد، تقاضای صنعتی نقره بالا میرود و فاصله قیمت با طلا کمتر میشود. به بیان سادهتر باید گفت که نسبت طلا به نقره کاهش پیدا میکند. اما وقتی بازارها دچار ترس و نااطمینانی میشوند، اتفاق معکوس رخ میدهد. بدین شکل که تقاضای صنعتی نقره کاهش پیدا میکند. زیرا تولید و سرمایهگذاری صنعتی کند میشود و در همان زمان، تقاضا برای طلا به عنوان دارایی امن افزایش پیدا میکند.
بنابراین میتوان نتیجه گیری کرد که در بحرانها، طلا برنده است و نقره به خاطر وابستگی به صنعت، دوگانه رفتار میکند و حتی عقب میماند. همین تفاوت رفتاری باعث میشود بازار برای طلا یک ارزشگذاری پایدارتر و اصیلتر قائل شود.
5. تفاوت در هزینه نگهداری و جابهجایی
این دلیل در سرمایهگذاری بسیار اثرگذار جواب میدهد. برای اینکه مثلا یک ارزش پولی یکسان را با طلا و نقره نگهداری کنید، باید مقدار خیلی بیشتری نقره داشته باشید. بدین معنا که حجم بیشتر و وزن بیشتری داشته باشد.
به علاوه، نقره در طول زمان کدر یا تیره میشود و نگهداری فیزیکی آن انبار، بیمه، حمل هزینه بالاتری دارد. از نگاه سرمایهگذار، دارایی جذابتر است که کمدردسرتر ذخیره شود. طلا دقیقا همین ویژگی را دارد. بنابراین سرمایهگذاران بیشتر سمت طلا میروند و این تقاضا قیمت را بالا نگه میدارد.
6. تفاوت در جایگاه پولی و نهادی
طلا قرنها در قلب نظامهای پولی بوده است. در واقع بانکهای مرکزی هنوز ذخایر طلا نگه میدارند و این به معنی این است که تقاضای نهادی بسیار بزرگ، بلندمدت و کمنوسان وجود دارد که بازار آن را جدی میگیرد. نقره چنین جایگاهی ندارد و در ذخایر بانکهای مرکزی نقشی به اندازه طلا ندارد. بدین ترتیب نقش بانکهای مرکزی در قیمت جهانی طلا نیز بیشتر است.
7. تفاوت در روانشناسی رفتار سرمایهگذار
رفتار سرمایهگذاران هم خودش عامل قیمتساز است. در بسیاری از موارد طلا برای کسانی مناسبتر است که میخواهند ریسک کلی زندگی را کم کنند. زیرا طلا نقش پناهگاه امن دارد و در بحرانها بیشتر از نقره مورد توجه قرار میگیرد.
نقره با اینکه نقش پوشش ریسک را بر عهده اما غالبا پرنوسانتر و سفته بازانهتر تلقی میشود. به بیان سادهتر میتوان گفت که برخی سرمایهگذاران تنها به چشم فرصت رشد به آن نگاه میکنند. همین برداشت باعث میشود در زمانهایی که بازار دنبال آرامش است، پول به جای نقره بیشتر سمت طلا برود.
8. تفاوت در جایگاه اجتماعی
از دیرباز و از دوران مصر باستان، یونان و… همواره طلا به دلیل کمیاب بودن و رنگ زیباتر، جایگاه ویژهای از نظر استفاده مصرفی نسبت به نقره داشته است. علاوه بر این، طلا همواره در جوامع مختلف نمادی از قدرت و ثروت به شمار میرود. این نکته نیز باعث شده تا همواره گرانتر از نقره باشد. برای مثال میتوانید مقاله نقش طلا در مراسم مذهبی و فرهنگی اقوام مختلف جهان را بخوانید.
9. تفاوت در نقدشوندگی
به دلیل تقاضای بالاتر برای سرمایهگذاری، طلا معمولا نقدشوندگی بالاتری داشته و راحتتر از نقره در بازار خرید و فروش می شود. بدین ترتیب این عامل کلیدی نیز باعث شده تا هزینه ذاتی بیشتری نسبت به نقره داشته باشد.
مقایسه طلا و نقره در یک نگاه
برای اینکه بفهمیم چرا نقره از طلا ارزان تر است؟ بهترین روش کنار هم قرار دادن ویژگیهای کلیدی این دو فلز است تا در یک مقایسه کلی، به نتایج واقعی برسیم. همچنین برای این که بدانید در کدام یک از آنها بهتر است سرمایهگذاری کنید، توصیه میکنیم مقاله سرمایهگذاری در طلا یا نقره را مطالعه کنید.
| معیار مقایسه | طلا | نقره |
| میزان کمیابی | کمیابتر از نقره | فراوانتر و در دسترستر |
| عرضه سالانه | محدودتر و وابسته به استخراج هدفمند | بیشتر و اغلب به عنوان محصول جانبی معادن فلزات دیگر |
| نقش اصلی در بازار | دارایی مالی و ذخیره ارزش | ترکیبی از فلز صنعتی و دارایی سرمایهای |
| تقاضای صنعتی | محدود | بسیار بالا (الکترونیک، پنل خورشیدی، تجهیزات پزشکی و…) |
| حساسیت به چرخه اقتصادی | در بحرانها تقویت میشود | با رکود صنعتی تضعیف میشود |
| جایگاه پولی | ذخیره رسمی بانکهای مرکزی | فاقد نقش پولی رسمی |
| نگاه سرمایهگذاران | پناهگاه امن | دارایی نوسانیتر و گاهی سفتهبازانه |
| نوسان قیمت | اغلب پایدارتر | نوسانپذیرتر نسبت به طلا |
| هزینه نگهداری فیزیکی | پایینتر | بالاتر (حجم زیاد، تیرگی و اکسید شدن) |
| کاربرد در جواهرات | نماد ثروت و جایگاه اجتماعی | کاربردیتر و عمومیتر |
| برداشت فرهنگی و ذهنی | نماد قدرت، ثبات و ثروت تاریخی | فلزی کاربردی با ارزش اقتصادی کمتر در ذهن عموم |
| مناسب برای چه سرمایهگذاری؟ | حفظ ارزش بلندمدت و کاهش ریسک | تنوع بخشی و استفاده از فرصت رشد |
| هزینه استخراج | نیازمند هزینه بیشتر برای استخراج | نیازمند هزینه کمتر برای استخراج نسبت به طلا |
این جدول صراحتا نشان میدهد که اختلاف قیمت طلا و نقره ناشی از برتری مطلق یکی بر دیگری نیست. در واقع ارزانتر بودن نقره بیشتر نتیجه تفاوت نقش آن در اقتصاد جهانی نسبت به طلا است. طلا بیشتر یک دارایی پولی و امن محسوب میشود. در حالی که نقره به دلیل به کار رفتن در صنعت، رفتاری متفاوت و قیمت پایینتری دارد.
سخن پایانی
در این مقاله از طلاین به پرسش چرا نقره از طلا ارزانتر است؟ پاسخ دادیم. اگر بخواهیم همه آنچه گفته شد را در یک نگاه جمعبندی کنیم، پاسخ این است که ارزانتر بودن نقره به معنای کمارزش بودن آن نیست. در واقع این تفاوت بیشتر به نقش نقره و طلا در اقتصاد جهانی، صنعت و ذهنیت سرمایهگذاران باز میگردد.
طلا به دلیل کمیابی بیشتر، جایگاه پولی تاریخی و اعتماد نهادهای بزرگ، به عنوان پناهگاه امن شناخته میشود و نقره به واسطه کاربردهای گسترده صنعتی و عرضه بالاتر، رفتاری متفاوت و قیمتی پایینتر دارد.
برای یک تصمیم آگاهانه، مهم است بدانیم هر فلز چه جایگاهی در سبد دارایی ما دارد. گاهی طلا برای حفظ ثبات و گاهی نقره برای تنوعبخشی و استفاده از فرصت رشد معنا پیدا میکند. آنچه اهمیت دارد، انتخاب آگاهانه و متناسب با هدف سرمایهگذاری است. رویکردی که پلتفرم طلاین نیز بر آن تاکید دارد. بدین ترتیب اگر به دنبال خرید و فروش امن در طلای آبشده هستید جهت حفظ ارزش پول خود در برابر تورم هستید، طلاین در کنار شما عزیزان است.
سوالات متداول
1. آیا نقره ارزش کمتری نسبت به طلا دارد؟
خیر؛ نقره ذاتا فلز با ارزشی است. اما نسبت به طلا ثبات قیمتی کمتری دارد و بیشتر تحت تاثیر نوسانات صنعتی قرار میگیرد. طلا به عنوان دارایی امن پایدارتر شناخته میشود.
2. چرا بانکهای مرکزی به جای نقره، طلا ذخیره میکنند؟
چون طلا کمیابتر است و قرنها نقش محوری در نظامهای پولی جهان داشته است. طلا سابقه استفاده در پشتوانه پول و تثبیت اقتصادها را دارد. این در حالی است که نقره هرگز در این سطح، چنین نقش نهادی و پولی گستردهای نداشته است.
منبع: physicalgold.com