معادن طلای ایران در چه مناطقی هستند و چقدر طلا دارند؟

 از جمله معادن طلای ایران می‌توان به زرشوران، آق‌دره، ساریگونی، زرمهر، خمین، مزرعه شادی، قلقله، شادان، مادافتی، آرسین، اندریان، انجیرک تفتان و موته اشاره کرد که سالانه مقدار حجم طلای زیادی را از آن‌ها می‌توان استخراج کرد.

این معادن را می‌توان در نقاط مختلف کشور از جمله آذربایجان غربی، کردستان، خراسان رضوی، خراسان جنوبی، آذربایجان شرقی، اصفهان، مرکزی و… مشاهده نمود که دارای معدن‌های طلا فعال، نیمه فعال و غیر فعال هستند. در این محتوا از طلاین به بررسی معادن مهم در ایران و شرکت‌های استخراج آن می‌پردازیم.

لیست کامل تعداد معادن طلا در ایران

در جدول زیر لیست معادن طلای ایران، به همراه استان و شهرستان‌هایی که در آن قرار گرفته‌اند آورده شده است. در این معادن طلای خام استخراج شده و سپس با استفاده از فرایندهای مختلف به طلای آب شده، طلای زینتی و… تبدیل می‌شوند. 

معدن طلا	استان	شهرستان
زرشوران	آذربایجان غربی	تکاب
آق‌دره	آذربایجان غربی	تکاب
ساریگونی	کردستان	قروه
موته	اصفهان	گلپایگان
زرمهر	خراسان رضوی	تربت‌ حیدریه
خمین	مرکزی	خمین
اندریان	آذربایجان شرقی	اندریان (اندرگان)
مزرعه شادی	آذربایجان شرقی	ورزقان
قلقله	کردستان	سقز
انجیرک تفتان	سیستان و بلوچستان	تفتان
شادان	خراسان جنوبی	سربیشه
مادافتی	سیستان و بلوچستان	نزدیک زاهدان
آرسین	کرمانشاه	کرمانشاه

نکته: در جدول بالا، لیست معدن‌های طلا که به صورت فعال و نیمه فعال هستند، قرار گرفته و طبق آمارهای رسمی این عدد به 15 معدن نیز می‌رسد که برخی در حال تجهیز یا کشف هستند. در حال حاضر 12 معدن طلا فعال در ایران وجود دارد. همچنین طبق برآورد کارشناسان ذخیره طلا قطعی و احتمالی ایران به 320 تن می‌رسد.

بزرگترین معادن طلای ایران را بشناسید

کشور ما به دلیل موقعیت جغرافیایی خاص از بزرگترین معادن طلای خاورمیانه برخوردار است. این معادن نه تنها از نظر اقتصادی برای کشور از اهمیت بالایی برخوردار است بلکه، نقش مهمی در ایجاد اشتغال، تولید مواد اولیه صنعت طلا و جواهر و سرمایه‌گذاری‌های داخلی ایفا می‌کند.

با افزایش قیمت ارز و قیمت جهانی طلا، معادن طلا در ایران در کانون توجه فعالان اقتصادی و معدنی قرار گرفته است که در ادامه به بررسی مهمترین و بزرگترین معادن طلای ایران می‌پردازیم.

1. معدن طلای زرشوران

معدن طلای زرشوران از بزرگ‌ترین و پرظرفیت‌ترین معدن طلا در ایران و خاورمیانه به شمار می‌آید. این معدن در 35 کیلومتری شهر تکاب و در 14 کیلومتری تخت سلیمان در استان آذربایجان غربی قرار گرفته و به علت ذخایر فراوان جایگاه ویژ‌ه‌ای در تولید طلای کشور دارد. استخراج از معدن زرشوران به صورت رو باز انجام می‌شود که به تنهایی سهم چشمگیری از طلای داخلی را ایفا می‌کند.

بر اساس آخرین اطلاعات، ذخیره قطعی معدن طلای زرشوران تکاب چهار میلیون تن کانسنگ طلا با عیار 5.8 ppm (گرم در تن) محاسبه شده است اما ذخیره احتمالی آن حدود 100 میلیون تن با عیار 5 ppm است. اما اگر دوست دارید تا درباره کانسنگ و موارد مربوط به آن بدانید توصیه می‌کنیم مقاله کانسار طلا چیست را مطالعه کنید.

2. معدن طلای آق‌دره

در مجاورت زرشوران، معدن طلای آق‌دره در 30 کیلومتری شهرستان تکاب و استان آذربایجان غربی قرار گرفته است. فعالیت این معدن از سال 1383 آغاز شده و  دارای 5 میلیون تن ذخیره قطعی طلا با عیار حدود 1.18 گرم در تن است. 

همچنین، ظرفیت تولید سالانه کنسانتره طلا در آق‌دره قابل توجه بوده و میزان استحصال طلا حدود 700 تا 1000 کیلوگرم در سال برآورد می‌شود. استخراج در این معدن به صورت پله‌ای و روباز صورت می‌گیرد و فرآوری طلا با روش لیچینگ سیانیدی صورت می‌گیرد که علاوه بر طلا، فلزاتی از جمله نقره و جیوه نیز از کانسنگ استخراج می‌شود.

معدن طلا آق‌دره جزء ستون‌های مهم تامین طلا در کشور است که توسط شرکت پویا زرکان، بهره‌برداری می‌شود. شایان ذکر است که آق دره، اولین معدن طلای بورسی ایران است. 

3. معدن طلای ساریگونی

معدن طلای ساریگونی از دیگر ذخایر مهم طلا در استان کردستان است که در 26 کیلومتری شهرستان قروه و 10 کیلومتری شهر دلبران واقع شده است. این معدن در کوهی به نام ساری گونی داغی است که بهره‌برداری و استخراج از این معدن توسط دو شرکت داخلی و شرکت قزاقستانی صورت می‌گیرد.

این معدن با ذخیره قطعی 41 میلیون تن با عیار 24.1 گرم در تن است و سالانه حدود 5 کیلو تن طلای خالص از آن استخراج می‌شود که سهم به خصوصی را در بخش شمش طلا و کنسانتره به دست آورده است.

معدن طلا ساریگونی به علت حجم ذخایر و فناوری‌های به‌روز در استخراج جایگاه ویژه‌ای در میان معادن بزرگ طلای ایران دارد و نقش مهمی در توسعه اقتصادی ایفا می‌کند.

4. معدن طلای موته

معدن طلا موته از معادن طلای قدیمی در ایران محسوب می‌شود که نزدیکی شهر میمه در جنوب غرب استان اصفهان واقع شده است. این معدن از نظر ذخیره، نسبت به معادن دیگر کوچک‌تر است اما بخاطر نقش تاریخی و قدمت خود از معادن مهم طلا به شمار می‌آید.

عیار متوسط این معدن 2 ppm (گرم در تن) است که در روز حدود 1 تا 2 کیلوگرم طلا با عیار 18 تا 24 تولید می‌کند و در شمش‌های 2 تا 10 و 13 تا 15 کیلویی فرآوری می‌شود و سالانه 200 کیلو گرم طلا از معدن موته استخراج می‌شود.

همچنین، استخراج از این معدن به صورت روباز و پلکانی است که بهره‌برداری آن، 15 سال پیش با همکاری یک شرکت استرالیایی به انجام رسید.

5. معدن طلای اندریان

معدن طلا اندریان در شمال غرب ایران، استان آذربایجان شرقی و در شهرستان ورزقان واقع شده است. فعالیت‌های اکتشافی در این معدن از سال 1372 شروع شد که بهره‌برداری از آن به صورت رو باز است. این معدن طلا با ذخیره قطعی 30 میلیون تن خاک طلا است که به دلیل عیار مناسب و موقعیت جغرافیایی مطلوب، از ذخایر مهم طلا در شمال غرب ایران محسوب می‌شوند. معدن اندریان با چالش‌هایی از جمله برداشت غیرقانونی و قاچاق نیز روبرو است.

7. معدن طلای انجیرک تفتان

معدن طلای انجیرک تفتان از دیگر معادن بزرگ استخراج طلا در ایران است. این معدن در شهرستان تفتان واقع در استان سیستان و بلوچستان واقع شده و دارای ذخیره قطعی 100 میلیون تن کانسنگ طلا است.

8. معدن طلای مزرعه شادی

معدن طلای مزرعه شادی نیز در شهرستان ورزقان واقع شده است. این معدن اگرچه در سال 1379 شناسایی شد اما زمان احداث آن به سال 1393 باز می‌گردد که یک شرکت چینی به احداث آن کمک کرد.

9. معدن طلای مادافتی

از آخرین معادن استخراج شده در ایران، معدن مادافتی در سیستان و بلوچستان است. این معدن دارای ذخیره قطعی 24 میلیون تن کانسنگ طلا و ذخیره احتمالی 48 میلیون تن است.

10. معدن طلای زرمهر

معدن طلای زرمهر در شهرستان تربت حیدریه  (استان خراسان رضوی) واقع شده است. این معدن دارای ذخیره قطعی حدود 724 هزار تن سنگ طلا است و سالانه 300 تا 500 کیلوگرم طلا از این معدن تولید می‌شود. 

11. معدن طلای خمین

همان‌طور که از نام آن پیداست، معدن طلا خمین در شهرستان خمین (استان مرکزی) واقع شده است. از این معدن نیز امکان استخراج 90 هزار تن خاک طلا فراهم است. اگرچه طبق گفته کارشناسان در آینده امکان استخراج تا 300 هزار تن نیز فراهم خواهد شد.

12. معدن طلای آرسین

معدن طلای آرسین نیز در استان کرمانشاه واقع شده و از سال 1380 استخراج از آن، آغاز شده است. در حال حاضر اطلاعات دقیقی مربوط به میزان استخراج از این معدن وجود ندارد اما در مجموع می‌توان گفت در این معدن امکان تولید میزان قابل توجهی از شمش طلا فراهم است.

شرکت‌های استخراج معادن طلا در ایران

صنعت معدن طلای ایران، متکی بر مجموعه‌ای از شرکت‌های بهره‌بردار، هلدینگ‌های معدنی، شرکت‌های بورسی و نهادهای توسعه‌ای است که هر یک نقش مشخصی از اکتشاف طلا تا تولید شمش را بر عهده دارند که در ادامه به معرفی برخی از مهمترین شرکت‌های استخراج طلا می‌پردازیم.

شرکت گسترش معادن طلای زرشوران

از بزرگ‌ترین شرکت‌های تخصصی طلا در ایران است که زیر مجموعه‌ی ساختارها توسعه‌ در بخش معدن کشور فعالیت می‌کند. شرکت زرشوران سهم چشمگیری از تولید سالانه طلای ایران را به خود اختصاص داده است که از نظر نیروی انسانی، حجم عملیات و سرمایه‌گذاری در صدر شرکت‌های فعال در این حوزه می‌باشد.

ظرفیت تولید شده طلا در این مجموعه در چند تن تعریف شده است که نقش بسزایی در تامین طلای داخلی کشور دارد.

شرکت توسعه معادن پارس تامین

شرکت پارس تامین یکی از هلدینگ‌های بزرگ سرمایه‌گذاری کشور است که تمرکز ویژه‌ای بر توسعه پروژه‌های طلا دارد. از وظایف این شرکت می‌توان به اکتشاف، تجهیز و آماده‌سازی پروژه‌ها برای مرحله تولید اشاره کرد.

همچنین در سال‌های اخیر بخشی از منابع مالی خود را به پروژه‌های معدنی با پتانسیل تولید صدها کیلوگرم طلا در سال اختصاص داده و نقش مهمی در آینده تولید ایران دارد.

شرکت مجتمع طلای موته

شرکت طلای موته از قدیمی‌ترین شرکت‌های استخراج طلا و نقره به شمار می‌آید که در تهران تاسیس شد. از مهمترین فعالیت‌های این شرکت می‌توان به تولید شمش طلا به صورت مستقیم اشاره کرد.

سخن پایانی

در این محتوا از طلاین دانستیم که  از بزرگترین معادن طلای ایران می‌توان به زرشوران، آق‌دره، ساریگونی، اندریان، انجیرک تفتان و موته اشاره کرد. بررسی معادن و شرکت‌های فعال در حوزه استخراج، نشان‌دهنده این است که صنعت طلای ایران از پتانسیل و ظرفیت‌های قابل‌توجهی برخوردار است که نقش بسزایی در اقتصاد معدن کشور دارد. 

سوالات متداول